hayot mavzu adabiy mavzu zamonaviylik badiiy g`oya obrazli umumlashma va bo`rttirilgan fikr

DOC 57.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662582346.doc hayot mavzu adabiy mavzu zamonaviylik badiiy g’oya obrazli umumlashma va bo’rttirilgan fikr g’oya-badiiy asar qalbi hayot mavzu adabiy mavzu zamonaviylik badiiy g`oya obrazli umumlashma va bo`rttirilgan fikr g`oya-badiiy asar qalbi reja: 1. kirish 2. hayot mavzu 3. adabiy mavzu 4. zamonaviylik badiiy g`oya 5. obrazli umumlashma va bo`rttirilgan fikr 6. g`oya-badiiy asar qalbi badiiy asar mazmuni va shaklidagi qonuniyatlar o`z navbatida mavzu va g`oyada ham, ularning uzviy birligida ham namoyon bo`ladi. chunki, badiiy asarning tasvir obyekti-hayot (mavzu), tasvir vazifasi-tuyg`ular tarbiyasi (g`oya)-quyulmadir. “adabiyotning mavzui butun tabiat, borliq dunyosi, insonning o`z ichki-tashqi dunyosida sezib onglag`anlaridir. bir tomchi suvdan tengizgacha, bir uchqundan buyuk bir yog`ingacha, kichkina bir yaproqdan ulug` o`rmonlargacha nima bor esa, hammasi adib-yozg`uvchi uchun mavzu bo`larlik narsalardir” (a.fitrat. “adabiyot qoidalari”). shundan kelib chiqib aytishimiz mumkinki, hayot va insonga taaluqli barcha hodisalar adabiyotning mavzuiga asosdir; shu asosning eng mayda zarrachasida ham inson bilishi lozim bo`lgan, uning yashashi uchun zarur-hikmatlar, sirlar, mo`jizalar …

gizda jonlanayotgan bo`lajakdagi uchrashuvlardan, turli-tuman holat va tuyg`ulardan lazzatlana boshlaysiz, har bir kashfingizdan yuragingiz gup-gup tepa boshlaydi, charchoq nimaligini, ochlik nimaligini, hayotning boshqa tashvishlarini nazar-pisand qilmaysiz. qalbingiz fikr va tuyg`ular nuridan-“oziqlanadi”... bu jarayonni to`liqroq anglash uchun badihaguy va benazir shoir g`afur g`ulomning ijodxonasiga, u haqdagi said ahmadning iqrornomasiga murojaat qilaylik: “... yotish oldidan bilagidagi soatni yechib, ko`zoynak taqib qaradi. bo`ldi, - dedi domla qayta o`rnidan turib. – she`r tayyor. komil aliyev shunday degan edi: “sarlavhasi bilan tagiga yoziladigan o`z noming naqd bo`lsa, asaring bitdi deyaver”. she`rning nomi bilan tagidagi g`afur g`ulomi bitdi. u kishiga savol nazari bilan qaradim. - jiyanim hamidulla o`tgan kuni shu soatni sovg`a qilgan edi. shu soatga bag`ishlab she`r yozaman. boshqatdan kiyinib o`tirib oldik. men pastga tushib, choy damlab chiqdim. stolga choynakni qo`ya turib qarasam, she`rning ikki satri yozilib qopti: g`uncha ochilguncha o`tgan fursatni kapalak umriga qiyos etgulik...” “vaqt” she`rining tug`ilishiga sovg`a qilingan soat katalizator (evrika!) vazifasini …

aga tushadi. yanada aniqroq aytsak, g`oya va mavzu yaxlitlashib, bir butun bo`lib dunyoga keladi va ana shu shaklda yozuvchini o`ziga batamom mahliyo qiladi. shuning uchun ham yozuvchi aleksey maksimovich gorkiy badiiy adabiyotning ikkinchi elementini mavzu deb belgilaydi va unga quyidagi to`g`ri, asosli ta`rifni beradi: “tema avtor tajribasida bunyodga kelgan, hayotning o`zi ko`rsatib bergan, ammo hozirgacha avtor tasavvurida ham to`la-to`kis shakllanmagan bir holda saqlanib, obrazlarda gavdalantirishni talab qilib, avtorda ishlashga mayl uyg`otadigan g`oyadir” (ta`kid bizniki – h.u.)1, -deydi; mavzu va g`oyaning butunligini ta`kidlaydi. “o`tkan kunlar”ning muallifi “shunga ko`ra mavzuni moziydan, yaqin o`tgan kunlardan, tariximizning eng kirli, qora kunlari bo`lgan keyingi “xon “zamonlari”dan belgiladim”,-mavzu va g`oya butunligining isbotini beradi. “muhabbat ul o`zi eski narsa, lekin, har bir yurak oni yangarta” (h.toqtosh) ekan, yozuvchi hatto bir xil mavzuga murojaat qilganda ham, uning mazmuni mutlaqo bir-biriga o`xshamaydi, takror bo`lmaydi (takrorlansa san`at o`ladi). jumladan, a.qodiriyning “o`tkan kunlar” va “mehrobdan chayon” romanlarining mavzui-keyingi “xon zamonlari”dagi hayot. …

cha qattiq varillaydi” (o`.hoshimov). bu “dardarak” (“bitik”)dan, sayoz, lanj nodon-mutlaqo keraksiz adabiyotdan jamiyat ham, odamlar ham zarar ko`radi, u “insonshunoslik” o`rniga “shaytoniylik”ka yetaklaydi... yozuvchining tanlagan mavzusi yaratilayotgan asarida aytmoqchi bo`lgan salmoqli fikri bilan, g`oyasi bilan chambarchas bog`liqdir. g`oya o`z navbatida asardagi obrazlarga singigan bo`lib, ularning faoliyatlari – hatti – harakatlari, kurashlari, intilishlari, orzu- istaklari orqali reallashadi. shuning uchun ham “... badiiy asardagi g`oya turmush hodisalari ustidan chiqarilgan oddiy mantiqiy xulosa emas, balki hayotni bevosita mushohada qilish, sinchiklab tadqiq etish va obrazli, emosional ifodalash yakunidir. bu yakun badiiy asar organizmining har bir hujayrasiga singib ketgan bo`ladi. shu sababli badiiy asardagi g`oyani faqat shu asarning butun obrazlari mazmuni orqaligina anglash mumkin. l.tolstoy ta`biri bilan aytganda, har bir badiiy asarning g`oyasini ifoda etish uchun u qanday yozilgan bo`lsa, shunday qayta yozib chiqish kerak bo`ladi”(i.sulton, 170-bet.) agar biz “o`tkan kunlar” romanida a.qodiriy “tariximizning eng kirlik, qora kunlari”ni tasvirlagan desak, unda roman g`oyasi o`z rangini, …

vchida ham shunday munosabat uyg`otadi: u qaysi obraz (taqdiri)dan hayajonga kelsa, yig`lasa, ayblasa, nafratlansa, biz ham hayajonlanamiz, yig`laymiz, ayblaymiz, nafratlanamiz. g`oya “badiiy asar qalbi” (korolenko) bo`lgani uchun “hamma narsa ana shu konsepsiyaga” (gyote), g`oyaga bog`liqki, yozuvchi o`zining qarashlari, e`tiqodi, ixlosi,. ishonchini bermasligi mumkin emas. g`oya magnit kabi hamma adabiy unsurlarni o`ziga tortganidek, yozuvchining ma`naviyati, e`tiqodi ham kitobxonni o`ziga rom etadi. bundan shunday xulosaga kelish mumkinki, har qanday talantning kuchi – ma`naviyatni egallashiga, uning ijtimoiy pozisiyasiga bog`liqdir. chunki, talantning xalq hayoti bilan aloqasi bo`lmasa, uning yuragida grajdanlik olovi yonmasa, bu olov vatan va davrimiz bunyodkorlari taqdiri bilan lovullamasa, zavqlanmasa, buni chin yurakdan samimiy targ`ib etmasa, ifoda qila bilmasa- u mening, sizning, bizning yozuvchi emas. u hyech vaqt xalq baxtining kuychisi, himoyachisi bo`la olmaydi. shu sababdan, g`oya badiiy asar taqdirini hal qiluvchi negiz (a.p.chexov), mavzuni tanlashning tirikligini, ta`minlashning asosi, ijodkor maqsadi, qarashlari, pafosini tartiblashtiradigan, bir o`zanga soladigan, yagonalashtiradigan hodisadir. adabiyot: 1. a.fitrat. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hayot mavzu adabiy mavzu zamonaviylik badiiy g`oya obrazli umumlashma va bo`rttirilgan fikr"

1662582346.doc hayot mavzu adabiy mavzu zamonaviylik badiiy g’oya obrazli umumlashma va bo’rttirilgan fikr g’oya-badiiy asar qalbi hayot mavzu adabiy mavzu zamonaviylik badiiy g`oya obrazli umumlashma va bo`rttirilgan fikr g`oya-badiiy asar qalbi reja: 1. kirish 2. hayot mavzu 3. adabiy mavzu 4. zamonaviylik badiiy g`oya 5. obrazli umumlashma va bo`rttirilgan fikr 6. g`oya-badiiy asar qalbi badiiy asar mazmuni va shaklidagi qonuniyatlar o`z navbatida mavzu va g`oyada ham, ularning uzviy birligida ham namoyon bo`ladi. chunki, badiiy asarning tasvir obyekti-hayot (mavzu), tasvir vazifasi-tuyg`ular tarbiyasi (g`oya)-quyulmadir. “adabiyotning mavzui butun tabiat, borliq dunyosi, insonning o`z ichki-tashqi dunyosida sezib onglag`anlaridir. bir tomchi suvdan tengizgacha, bir uchqundan buyuk bir ...

DOC format, 57.5 KB. To download "hayot mavzu adabiy mavzu zamonaviylik badiiy g`oya obrazli umumlashma va bo`rttirilgan fikr", click the Telegram button on the left.

Tags: hayot mavzu adabiy mavzu zamona… DOC Free download Telegram