tarkibida spirtlar va aldegidlarning hosilalarini saqlagan dori moddalarning taqdimoti

PPTX 24 sahifa 177,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 24
16.мавзу. таркибида спиртлар ва альдегидларнинг ҳосилаларини сақлаган дори маддалари. режаси. 1. этил спирти. 2. глицерин. 3. фармальдегид эритмаси (фармалин). 4. хлоральгидрат. 5. гексаметилентетрамин (уротропин). тиббиётда ишлатиладиган спиртлар. углеводородлардаги водород атомининг гидросилга алмашинган ҳосилалари спиртлар деб аталади. улардаги гидроксилларнинг сонига кўра спиртлар бир атомли, икки атомли, уч атомли ва ҳоказо бўлади. гидроксил гуруҳининг қайси углерод атомига бирикканига қараб, улар бирламчи, иккиламчи ва учламчи спиртларга бўлинади. углеводородларга гидроксил гуруҳининг киритилиши уларнинг токсик таъсири камайишига (метанолдан ташқари) олиб келади. молекулада гидроксил гуруҳининг сони ошиб бориши билан уларнинг токсик таъсири ҳам янада камаяди. масалан, этил спирт этанга, гликол этил спиртига ва глицерин эса гликолга нисбатан бирмунча кам токсик таъсирга эгадир. снз —снз этан снзсн2он этил спирт гликол глицерин спиртларнинг организмга таъсири, уларнинг физикавий ва кимёвий ҳоссалари ҳамда молекулалари тўзилишига боғлик. алифатик қатор спиртлар организмга наркотик таъсир кўрсатади. улардан бир атомли этил спирти тиббиётда дори турларини тайёрлашда эритувчи ва дезинфекцияловчи модда сифатида, уч атомли спиртлардан …
2 / 24
қок қуюқ массага - клейстерга ўтказилади. кейин совутилган массага таркибида амилаза ва бошқа турли ферментлар бор солод (ўндириб устирилган арпа дони майсасининг қуритиб майдалангани) қўшилади. натижада крахмал амилаза ферменти таъсирида дисахилид с12н22о11 — мальтозага ўтади. спирт олиш жараёнининг иккинчи босқич ушбу мальто­за сақлаган суюқликни 25-30°с ҳароратда, вино ачитқиси ёрдамида бижғитишдан иборат. бунда ачитқи таркибидаги мальтоза ферментининг таъсирида мальтоза қўйидаги тенглама бўйича икки молекула глюкозага парчаланади: нихоят, спирт олишнинг охирги босқичда бижғитиш натижасида ҳосил бўлган глюкоза, кейинчалик ачитқи таркибидаги амилаза гуруҳига кирувчи ферментлар таъсирида этил спирти ва карбонат ангидридга парчаланади. юқорида келтирилган реакциялар, бижғитиш йўли билан спирт олиш жараёнидаги мавжуд бир неча унлаб оралик реакцияларнинг йиғиндисини ифодалайди. бижғиш натижасида олинган суюқлик таркибида 15—18% гача этил спирти бўлиб, уни бўза («бражка») деб ҳам юритилади. бражка таркибида этил спирти ва сувдан ташқари глицерин, сирка альдегиди, метилглиоксал пироўзум кислота учувчан юқори спиртлар (сивуха мойи) ва бошқа моддалар бўлади. сивуха мойи, рангсиз, ўзига ҳос ёқимсиз …
3 / 24
тил спиртини ацетилен ва этиленлардан синтез қилиб ҳам олинади глицериннинг олинишига келганда, уни илгарилари мойларни ишқорлар таъсирида қўйидаги реакция бўйича гидролизлаб олиш (совун ишлаб чикаришда) бирдан-бир усул ҳисобланиб келар эди. ҳозирги вактда глицеринни мойларни автоклавларда юқори ҳароратда (220°с) ва босим остида (2200 атмосфера босимида), сув буғлари ёрдамида гидролизлаб олинади. бу усул бўйича гидролизлаб олинган глицерин бирмунча тоза ва юқори концентрацияли (100% гача) бўлади. саноатда глицеринга бўлган эхтиёжнинг ўсиб бориши ва озик-овқат сифатида ишлатиладиган мойларни тежаб қолиш мақсадида глицеринни синтез йўли билан олинади. глицеринни, нефтни крекинг жараёни натижасида ҳосил бўладиган туйинмаган углеводород-пропилендан синтез қилинади. этил спирти с2h5oh spiritus aethylicus -м.м. 46,07 этил спирт рангсиз, тиник ўзига хос ҳидли, учувчан ва тез алангаланувчи суюқлик бўлиб, сув, эфир, хлороформ, ацетон ва баъзи бошқа органик эритувчилар билан яхши аралашади. у 78°с ҳароратда қайнайди. препарат таркибида 95-96% этил спирт бўлади, зичлиги, 0,808—0,812 г/см3дир. давлат фармакопеясида спиртнинг 40,70 ва 96% ли препаратлари келтирилган. глицерин glycerinum м.м. …
4 / 24
ўшиб қиздирилганда, ўткир қўланса ҳидли, туйинмаган альдегид-акролеин ҳосил қилади. давлат фармакопеясида, спиртнинг тозалигига катта талаб қўйилган. унинг таркибида ёт моддалардан хлорид, сульфат, оғир металл ионлари, шунингдек альдегид, метанол, фурфурол, сивуха мойи, қайтарувчи, ошловчи, асос хоссали моддаларнинг бор-йўқлиги текширилиб кўрилади. глицерин ўз таркибида ёт модда сифатида акролеин, мой, қайтарувчи модда ва бошқаларни сақламаслиги керак. этил спиртининг дори турларидаги миқдорини дф кўрсатмасига биноан, унинг зичлиги, қайнаш ҳарорати бўйича аниқланади. дфда глицеринг миқдорини аниқлаш кўрсатилмаган, уни нейтраллаш усули бўйича аниқлаш мумкин. спиртни, сиртдан антисептик сифатида ишлатилади. у кўпчилик дориларни тайёрлашда (экстракт, настойка ва суюк дорилар) эритувчи сифатида кенг ишлатилади. глицериннинг сувли, вазелинли, спиртли, ланолинли аралашмалари терини юмшатиш ҳоссасига эга эканлиги сабабли, кўпинча уни тери касалликларини даволашда ишлатилади. спирт ва глицеринни оғзи маҳкам ёпиладиган идишларда, салқин жойларда сақланади. спиртнинг тез ёнувчанлиги ҳамда учувчанлиги, глицеринни эса ўзига ҳаводан намликни тортиб олиш ҳоссаларини назарда тутиш керак. медицинада этил спиртининг эфирларидан диэтил эфири, глицерин эфирларидан нитроглицерин ишлатилади. …
5 / 24
о бирикиб, кристалл шаклида альдегидо аммиаклар ҳосил қилишлари ҳам бирикиш реакциясига киради. бу ерда шуни ҳам айтиб ўтиш керакки, альдегидлардан чумоли альдегиди, альдегидоаммиак ўрнига, ундан бирмунча мураккаб тузилишга эга гексаметилентетрамин моддасини ҳосил қилади. альдегидларнинг ўрин алмашиниш реакциясида фаол қатнашишига, уларнинг гидроксиламин билан оксимлар ёки гидразин ва фенилгидразин билан гидразон ёки фенилгидразон бирикмаларини ҳосил қилишлари мисол бўла олади. фенилгидразон альдегидлар осон оксидланади, ҳаво кислороди ёки кучсиз оксидловчи таъсирида ҳам оксидланиб кислотага ўтадилар. альдегидларнинг оксидланиши айникса ишқорий шароитда тезлашади. уларнинг оксидланиш ре­акциясига мойиллиги кумуш нитратнинг аммиакли эритмаси, фелинг суюқлиги ёки несслер реактиви, шунингдек ишқорий муҳитда йод билан бўладиган реакцияларда яққол кўринади. альдегидларнинг турли реакцияларга фаол кириш ҳоссаларидан бир қанча янгидан-янги моддаларни олишда ва уларнинг таҳлилида кенг фойдаланилади. альдегид гуруҳига кирувчи препаратлардан формалин, гексаметилентетрамин ва хлоралгидрат медицинада ишлатилади. формальдегид ёки чумоли альдегиди, альдегидларнинг энг оддий вакилларидан бири бўлиб, уни метил спиртини ҳаво кислороди ёрдамида оксидлаб олинади. бунинг учун метил спирти буғлари билан ҳаво …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 24 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tarkibida spirtlar va aldegidlarning hosilalarini saqlagan dori moddalarning taqdimoti" haqida

16.мавзу. таркибида спиртлар ва альдегидларнинг ҳосилаларини сақлаган дори маддалари. режаси. 1. этил спирти. 2. глицерин. 3. фармальдегид эритмаси (фармалин). 4. хлоральгидрат. 5. гексаметилентетрамин (уротропин). тиббиётда ишлатиладиган спиртлар. углеводородлардаги водород атомининг гидросилга алмашинган ҳосилалари спиртлар деб аталади. улардаги гидроксилларнинг сонига кўра спиртлар бир атомли, икки атомли, уч атомли ва ҳоказо бўлади. гидроксил гуруҳининг қайси углерод атомига бирикканига қараб, улар бирламчи, иккиламчи ва учламчи спиртларга бўлинади. углеводородларга гидроксил гуруҳининг киритилиши уларнинг токсик таъсири камайишига (метанолдан ташқари) олиб келади. молекулада гидроксил гуруҳининг сони ошиб бориши билан уларнинг токсик таъсири ҳам янада камаяди. масалан, этил спирт этан...

Bu fayl PPTX formatida 24 sahifadan iborat (177,6 KB). "tarkibida spirtlar va aldegidlarning hosilalarini saqlagan dori moddalarning taqdimoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tarkibida spirtlar va aldegidla… PPTX 24 sahifa Bepul yuklash Telegram