bog’lovchi moddalar (elektron dars ishlanmasi)

PPT 16 pages 507.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 507.0 KB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

слайд 1 namangan-2022 yil o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan muhandislik-qurilish instituti “kimyoviy texnologiya” kafedrasi soddiqov fatxiddin burxonidinovichning qurilish kimyosi fanidan “bog’lovchi moddalar” mavzusidagi ma’ruza darsi uchun elektron dars ishlanmasi * 15.2. mineral bog’lovchi moddalar 15-mavzu. bog’lovchi moddalar 15.1. bog’lovchi moddalar haqida dastlabki tushunchalar 15.3. havoda qotadigan bog’lovchi materiallar nazorat savollari o’quv moduli birliklari: 15.4. gidravlik bog’lovchi moddalar 15.5. kislotalarga chidamli bog’lovchilar * qadim zamonlarda parchalangan va butun toshlarni bir-biriga zich joylashtirib yoki band, qavs bilan qisib inshootlar qurishgan. biroq bunday usulda katta inshootlar qurish qiyin edi, shuning uchun odamlar toshni bir-biriga biriktirishning boshqa yo’llarini izlay boshladilar. ular dastlab gil (o’lchami 0,01 mm dan kichik subkolloid va kolloid zarrachalardan tashkil topgan bo’lib, yuqori gigroskopiklik, nam sig’imiga, ko’p bo’kish, katta yopishqoqlik, qovushqoqlik xususiyatlariga ega soz loy - cho’kindi tog’ jinsi)dan foydalanishgan, biroq gil qurigan vaqtda hajmi kichrayadi, bu esa ravshanki, yoriqlar hosil bo’lishiga olib keladi. bundan qutilish maqsadida …

2 / 16

shlash osonligi sabab bo’ldi. gips va ohak kuydirilganda o’zgarish hosil bo’lishi ulardan bog’lovchi moddalar ishlab chiqarishda foydalanish mumkin, degan fikrni yuzaga keltirgan bo’lsa ajab emas. vatanimizda bog’lovchi moddalar (asosan, ohak va gips) ishlab chiqarish sanoatining rivojlanishiga avvaldan tosh materiallarni inshootlar qurishda qo’llab kelinganligi asosida vujudga kelgan. masalan shahar devorlari, minoralar, masjid va qasrlar, buxoro, samarqand, xiva yodgorliklari kabi inshootlarning qurilish materiallariga bo’lgan ehtiyojini oshirgan. xorazm chor atrofi qalin devorlar bilan o’rab chiqilgan to’rtta silindr minoradan iborat edi. minoraning usti tep-tekis qilib ishlangan. bunday inshootlarni qurishda qo’shilmalar bilan ishlangan ganch qorishmasi va giltuproqdan pishirilgan yapaloq g’ishtlar hamda tabiiy toshlar ishlatilgan. x-xv asrlarda va undan keyin o’rta osiyo xalqlari xashamatli inshootlar qurishda rangli g’isht, har xil rangda sirlangan sopol taxtachalarni dekorativ qoplamalar sifatida ishlatganlar. x asrda qurilgan buxorodagi ismoil somoniyning maqbarasi, xi asrda buxorodagi balandligi 50 metrli pishiq g’ishtdan qurilgan minorai kalon, samarqanddagi temur va shohi-zinda maqbaralari (xv-asr) va boshqalar o’sha davrning …

3 / 16

anorganik bog’lovchilar ishlatilishi va xossalariga ko’ra quyidagi guruhlarga bo’linadi: 1. havoda qotadigan bog’lovchi materiallar: ohak, gips va kaustik magnezit. 2. gidravlik bog’lovchilar. bunday materiallar faqat havoda emas, balki suvda va namlikda ham qotish xususiyatiga ega. 3. kislotalarga chidamli bog’lovchilar. bunga, kislotaga chidamli eruvchan suyuq shisha, ishqor va fosfat kislota, ularning tuzlari asosida olinadigan sementlar va qorishmalar misol bo’ladi. qurilishda buyum xossalarini va bog’lovchi materiallarni tejash maqsadida quyidagi maxsus qo’shilmalar ham ishlatiladi: 1. bog’lovchi materiallarni chuchuk hamda sulfat tuzlariga to’yingan suvlar ta’sirida chidamliligini oshirish maqsadida ishlatiladigan gidravlik yoki faol mineral qo’shilmalar - trepel, opoka, diatomit, trasslar, pemza, vulkon kuli hamda tufi, faol kremniy chiqindilari, kuydirilgan gil, gliej, kuygan jinslar, toshqollar, issiqlik elektr stantsiyalari kullari va boshqalar. 2. bog’lovchi materiallarni tejash uchun to’ldirgichlar sifatida mayda qilib tuyilgan qum, ohaktosh, dolomit, tabiiy changsimon kvars qumi va shlak va boshqalar. 3. sementlarning tishlashuvini tezlatuvchi va susaytiruvchi materiallar: tezlatuvchilar sifatida - kalsiy xlorid (cac12), natriy …

4 / 16

lablariga javob berishi lozim. bog’lovchi material suv bilan qorishtirilganda (fizik-kimyoviy jarayonlar natijasida) quyuqlasha boshlaydi, uning qo’zg’aluvchanligi kamayadi. bunga bog’lovchi modda tishlashishining boshlanish davri, qo’zg’aluvchanlik butunlay yo’qolgandan keyingisi esa oxirgi davri (tishlashish) leb ataladi. tishlashish davriga qarab, bog’lovchilar uch guruhga bo’linadi: 1. tez tishlashuvchi - bunda tishlashishning boshlanish davri 3 minut bilan 10 minut oralig’ida bo’lishi kerak. 2. normal (me’yoriy) tishlashuvchi - bunda tishlashishning boshlanish davri 30 minut, oxirgisi esa 12 soatgacha davom etadi. 3. sekin tishlashuvchi - bular tishlashishning oxirgi davri 12 soatdan keyin boshlanadigan materiallar hisoblanadi. 15.2. mineral bog’lovchi moddalar yuqorida ta’kidlanganidek, mineral bog’lovchi moddalarning havoda qotadigan bog’lovchi materiallar guruhiga ohak, gips, kaustik magnezit kabi materiallar kiradi. ohak. tarkibida 8% gacha tuproq bo’lgan kalsiy va magniy karbonat tog’ jinslaridan — bo’r, ohaktosh, dolomitlashgan ohaktoshni pishirib juda arzon, havoda tez qotadigan bog’lovchi material-ohak olinadi. olingan maxsulot bulak-bulak ok yoki kulrang bo’lib, u suvsiz kalsiy oksid va magniy oksiddan iborat. buni …

5 / 16

’ni 50% ohak hamirining hajmiy masasi 1400 kg/m3, kukun ohakniki 5000 kg/m3, ga teng bo’ladi. qurilishda ishlatiladigan ohak 3 ta navga bo’linadi. 1 nav havoda qotadigan ohakda (so’nmagan ohak) faol oksidlar cao + mgo miqdori 85% dan kam bo’lmasligi kerak, 2 va 3 navlarda esa bu miqdor tegishli tartibda 70% va 60% dan kam bo’lmasligi kerak. ohakning so’nish tezligi (ohak suv bilan qorishtirilgandan keyin qorishma haroatining ko’tarilishi uchun ketgan vaqt) ga ko’ra, tez so’nuvchi (20 minutgacha) va sekin so’nuvchi (20 minutdan ko’p) xillarga bo’linadi. ayrim xollarda, ohakning so’nish vaqtini tezlatish maqsadida unga issiq suv qo’shiladi. ohak so’ndirilgandan so’ng u 1-2 kun tinch holatda saqlanishi lozim. 15.3. havoda qotadigan bog’lovchi materiallar oddiy ohak hamiri bilan tayyorlangan qurilish qorishmasining qotishi bir necha kun davom etsa, sunmagan ohak qorishmasi 30-60 minutda qotadi. bundan tashqari, so’ndirilmagan ohak kukuni kam suv talab etadi. shuning uchun so’ndirilmay tuyilgan ohak qorishmasining siqilishdagi mustahkamlik chegarasi, zichligi va chidamliligi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bog’lovchi moddalar (elektron dars ishlanmasi)"

слайд 1 namangan-2022 yil o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan muhandislik-qurilish instituti “kimyoviy texnologiya” kafedrasi soddiqov fatxiddin burxonidinovichning qurilish kimyosi fanidan “bog’lovchi moddalar” mavzusidagi ma’ruza darsi uchun elektron dars ishlanmasi * 15.2. mineral bog’lovchi moddalar 15-mavzu. bog’lovchi moddalar 15.1. bog’lovchi moddalar haqida dastlabki tushunchalar 15.3. havoda qotadigan bog’lovchi materiallar nazorat savollari o’quv moduli birliklari: 15.4. gidravlik bog’lovchi moddalar 15.5. kislotalarga chidamli bog’lovchilar * qadim zamonlarda parchalangan va butun toshlarni bir-biriga zich joylashtirib yoki band, qavs bilan qisib inshootlar qurishgan. biroq bunday usulda katta inshootlar qurish qiyin edi, shuning uchun odamlar...

This file contains 16 pages in PPT format (507.0 KB). To download "bog’lovchi moddalar (elektron dars ishlanmasi)", click the Telegram button on the left.

Tags: bog’lovchi moddalar (elektron d… PPT 16 pages Free download Telegram