jamiyatda monopoliyalashgan tarmoqlarning iqtisodiyotga ta’siri

PPTX 9 стр. 52,4 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 52,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

слайд 1 iqtisodiyot bilim asoslari fanidan mustaqil ishi uchun taqdimot mavzu:jamiyatda monopoliyalashgan tarmoqlarning iqtisodiyotga ta’siri reja: monopoliya haqida ma’lumot monopoliya turlari monopoliyaning iqtisodiyotga ta’siri «monopoliya» atamasining kelib chiqishi bozorga oid tushunchalardan (ya’ni, yunoncha «topos» - yagona, bitta va «rogeo» - sotaman) tarkib topsada. biroq uning iqtisodiy asoslari aslida ishlab chiqarishga borib taqaladi. monopoliyani quyidagicha ta’riflash o’rinli deb hisoblaymiz: monopoliya -monopol yuqori narxlarni o’rnatish hamda monopol yuqori foyda olish maqsadida tarmoqlar, bozorlar va yaxlit makroiqtisodiyot ustidan xukmronlikni amalga oshiruvchi yirik korxonalar (firma, korporatsiyalarning birlashmalari). monopoliyalar vujudga kelishining moddiy asosi ishlab chiqarishning to’planishi hisoblanadi. ishlab chiqarishning to’planishi ishlab chiqarish vositalari, ishchi kuchi hamda mahsulot ishlab chiqarish hajmining yirik korxonalarda to’planishini namoyon etadi. monopoliyaning vujudga kelishi sababi va tavsifiga ko’ra: tabiiy monopoliya, legal monopoliya, sun’iy monopolilar bo’linadi. tabiiy monopoliya tarkibiga kamyob va ishlab chiqarishning erkin tarzda takror hosil qilib bo’lmaydigan elementlari (masalan, nodir metallar, foydali qazilmalar va h.k.)ga ega bo’lgan mulkdorlar va xo’jalik …

2 / 9

n mahsulotlar iste’molini boshqa turdagi mahsulotlar bilan almashtirib bo’lmaydi. legal (qonuniy) monopoliya - bu qonuniy tarzda tashkil etiluvchi monopolistik holat. ular tarkibiga raqobatdan himoya qiluvchi quyidagi monopoliya shakllarini kiritish mumkin: 1) patent tizimi - bu ixtirochi va mualliflar tomonidan yaratilgan ixtirolar, foydali modellar, sanoat namunalarini tasdiqlovchi, hamda ularga mutloq huquqni taqdim etish tizimi. bu jarayon maxsus guvohnomalar - patentlar orqali amalga oshiriladi; 2) mualliflik huquqi - ilmiy, badiiy va san’at asarlari, ijro san’ati fonogrammalari, ko’rsatuvlar, efir to’lqini yoki kabelь orqali tasvir uzatish kabilarni yaratish va ulardan foydalanish munosabatlarini qonuniy tarzda tartibga solish shakli. mualliflik huquqi faqat mualliflar tomonidan o’z mahsulot larini ma’lum vaqtga yoki butunlay sotish, ulardan nusxa olish va ko’paytirishga ruxsat berish imkonini ta’minlaydi; 3) tovar belgilari - bu savdo belgilari, nishonlari, maxsus ramzlari, nomi va boshqalarni ro’yxatga olish, huquqiy jihatdan himoya qilish va ulardan foydalanish bo’yicha paydo bo’lgan munosabatlarni qonuniy tarzda tartibga solish shakli. sun’iy monopoliya - monopol …

3 / 9

harakat qiladi. monopoliyaning iqtisodiy taraqqiyotga ta’sir qiluvchi ijobiy va salbiy tomoni mavjud. uning ijobiy tomoni asosan quyidagi ikkita jihat orqali namoyon bo’ladi: 1)monopoliya ma’lum tarmoqlarda nisbatan samarali amal qiladi va xarajatlarning tejalishiga olib keladi; 2) monopolist bo’lmagan, mayda, raqobatlashuvchi soha korxonalariga nisbatan monopolistik korxonalarda ishlab chiqarishga ilmiy-texnika taraqqiyoti yutuqlarini joriy etish uchun ko’proq rag’bat va imkoniyat mavjud bo’ladi. monopoliyaning salbiy tomoni sifatida quyidagi jihatlarni ko’rsatish mumkin. 1) resurslarning oqilona taqsimlanmasligi; 2) daromadlardagi tengsizlikning kuchayishi; 3) iqtisodiy turg’unlik va fan-texnika taraqqiyotining sekinlashuvi; 4) iqtisodayotda demokratik harakatlarning to’sib qo’yilishi. bundan ko’rinadiki, monopolistik faoliyat iqtisodiy rivojlanishiga ancha jiddiy ta’sir ko’rsatishi, taraqqiyot yo’liga g’ov bo’lishi ham mumkin. shunga ko’ra, bugungi kunda deyarli barcha mamlakatlar iqtisodiyotida monopoliyalarni davlat tomonidan tartibga solish chora-tadbirlari qo’llanilib, bu monopoliyaga qarshi siyosat, deb ataladi. davlatning monopoliyaga qarshi siyosati asosini monopoliyaga qarshi qonunchilik tashkil etib, u turli mamlakatlarda turli darajada rivojlangan bo’ladi. e’tiboringiz uchun rahmat! /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 9

jamiyatda monopoliyalashgan tarmoqlarning iqtisodiyotga ta’siri - Page 4

5 / 9

jamiyatda monopoliyalashgan tarmoqlarning iqtisodiyotga ta’siri - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jamiyatda monopoliyalashgan tarmoqlarning iqtisodiyotga ta’siri"

слайд 1 iqtisodiyot bilim asoslari fanidan mustaqil ishi uchun taqdimot mavzu:jamiyatda monopoliyalashgan tarmoqlarning iqtisodiyotga ta’siri reja: monopoliya haqida ma’lumot monopoliya turlari monopoliyaning iqtisodiyotga ta’siri «monopoliya» atamasining kelib chiqishi bozorga oid tushunchalardan (ya’ni, yunoncha «topos» - yagona, bitta va «rogeo» - sotaman) tarkib topsada. biroq uning iqtisodiy asoslari aslida ishlab chiqarishga borib taqaladi. monopoliyani quyidagicha ta’riflash o’rinli deb hisoblaymiz: monopoliya -monopol yuqori narxlarni o’rnatish hamda monopol yuqori foyda olish maqsadida tarmoqlar, bozorlar va yaxlit makroiqtisodiyot ustidan xukmronlikni amalga oshiruvchi yirik korxonalar (firma, korporatsiyalarning birlashmalari). monopoliyalar vujudga kelishining moddiy asosi ishl...

Этот файл содержит 9 стр. в формате PPTX (52,4 КБ). Чтобы скачать "jamiyatda monopoliyalashgan tarmoqlarning iqtisodiyotga ta’siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jamiyatda monopoliyalashgan tar… PPTX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram