o’zbekistonda amalga oshirilgan gidrologik tadqiqotlar

PPTX 8.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1711223571.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’zbekistonda amalga oshirilgan gidrologik tadqiqotlar mavzu: o’zbekistonda amalga oshirilgan gidrologik tadqiqotlar gidrologiya yer to’g’risidagi fanlar turkumiga kiradi. "gidrologiya" yunoncha so’z bo’lib, "gidro"-suv va "logos"-bilim yoki fan degan ma’noni beradi. umumiy qilib aytganda gidrologiya suv haqidagi fandir. yer kurrasining suv qobig’igidrosfera bir necha qismlardan tashkil topgan va undagi har bir suv ob’ekti faqat o’ziga xos xususiyatlargagina ega bo’ladi. shu sababli gidrologiyaga kengroq ma’noda quyidagicha ta’rif berish mumkin: gidrologiyagidrosferadagi suvlarni, ya’ni okeanlar va den-gizlarni, daryolar va ko’llarni, doimiy qorliklar va muzliklarni, botqoqliklarni, yer osti suvlarini, ular-ning joylashishini, xususiyatlarini hamda ularda sodir bo’ladigan hodisa va jarayonlarning atmosfera, litos-fera va biosferadagi boshqa hodisalar bilan o’zaro aloqasini o’rganuvchi fandir. gidrologiya fani o’rganiladigan suv ob’ektlarining turiga ko’ra ikki qismga-okeanologiya (okeanlar, dengizlar gidrologiyasi) va quruqlik gidrologiyasiga bo’linadi. okeanologiya okeanlar va dengizlarning umumiy xususiyatlarini hamda ularda sodir bo’ladigan hodisa va jarayonlarni atrofmuhit bilan aloqador holda o’rganadi. quruqlik gidrologiyasi esa o’z navbatida daryolar gidrologiyasi (potamologiya) ko’llar va …

abilar mustaqil fan sifatida ajralib chiqqan. oxirgi ikki fan, ba’zan, umumiy nom bilan muhandislik gidrologiyasi deb ham ataladi. gidrometriya-gidrologiyaning o’lchov qismi bo’lib, suv ob’ektlarining gidrologik rejimi elementlari (suv sathi, suv sarfi, suvning tezligi, suv yuzasi nishabligi)ni o’lchash, kuzatish uslublarini ishlab chiqish va ularni bevosita amalga oshirish ishlari bilan shug’ullanadi. тadqiqot usullari suv havzalarida kechadigan hodisalar qonuniyatlarini to’la o’rganish, tegishli xulosalar chiqarish va ulardan amalda samarali foydalanish maqsadida gidrologiyada turli tadqiqot usullaridan foydalaniladi. ular ichida eng aso-siylari statsionar, ekspeditsiya va tajribalaboratoriya usullaridir. gidrologiya daryolar va boshqa turdagi suv havzalarida kechadigan ximiyaviy va biologik jarayonlarni hamda ulardagi suv massalarining tabiiy xususiyatlarini, sifatini va biologik resurslarini gidrofizika, gidroximiya (suv kimyosi), gidrobiologiya fanlari bilan hamkorlikda o’r-ganadi. suv havzalarida kuzatiladigan harakatlar (suv oqimlari) qonuniyatlarini o’rganishda gidrodinamika va gidravlika qonunlari va usullaridan, gidrologik hisoblashlar va bashoratlarda esa maxsus matematik usullardan va zamonaviy hisoblash texnikasi va kompyuter texnologiya-sidan keng foydalaniladi. 3) amalga oshirilayotgan suv xo’jaligi tadbirlari (melioratsiya, …

i: 1) suv resurslarini miqdoran tejash va sifat jihatdan muhofaza qilish; 2) tabiiy va antropogen omillar ta’sirida ularning o’zgarish qonuniyatlarini o’rganish; bizga ma’lumki, tabiiy suvlar (buloqlar, soylar, daryolar, ko’llar, muzliklar, yer osti suvlari) geografik muhitning asosiy komponentlaridan biridir. ma’lum bir hududda mavjud bo’lgan barcha turdagi suvlar shu hududning asosiy tabiiy boyliklaridan biri-suv resurslarini tashkil etadi. gidrologik hisoblashlar va gidrologik bashoratlar (muhandislik gidrologiyasi)-suv ob’ektlarining turli gidrologik ko’rsatkichlarini hisoblash va bashorat qilish usullarini ishlab chiqish bilan shug’ullanadi. bu usullar suv havzalari tabiiy holatini o’zgartirish yoki aniqrog’i, ulardan foydalanish, shuningdek gidrotexnik inshootlarni loyihalash, qurish ishlari bilan bog’liq bo’lgan muammolarni hal etishda qo’llaniladi. gidrografiya-esa ma’lum hududdagi suv ob’ektlari-ning o’ziga xos xususiyatlarini joyning tabiiy geografik sharoiti bilan bog’liq holda o’rganib, ularga gidrologik va xalq xo’jaligidagi ahamiyati nuqtai nazaridan yondoshgan holda yozma tavsif beradi. statsionar usulda suv ob’ektlari (daryolar, ko’llar, muzliklar)ning gidrologik rejimi elementlari ko’p yillar davomida kunning ma’lum belgilangan soatlarida muntazam ravishda kuzatib boriladi. statsionar …

ilgan yoki umuman o’rganilmagan suv ob’ektlari, to’g’ridanto’g’ri dala sharoitida, umumiy tarzda yoki aniq bir yo’nalishdagi maqsadni ko’zlab tadqiq etiladi. bu usulda bajarilishi zarur bo’lgan gidrologik o’lchov va kuzatuv ishlari majmui, ekspeditsiya oldiga qo’yiladigan vazifalarga bog’liq holda, oldindan tuzilgan dasturda batafsil ko’rsatilgan bo’ladi. ekspeditsiya sharoitida, asosan, makonda keng miqyosda o’zgaruvchi, lekin ma’lum vaqt ichida kam o’zgaradigan gidrologik hodisa va jarayonlar tadqiq qilinadi. o’rganilayotgan hudud gidrografik tarmoqlarida nisbatan qisqa muddatda (bir necha oylardan to birikki va ba’zan undan ham ko’p yillarda) o’lchov va kuzatuv ishlari bajarilib, kerakli ma’lumotlar to’planadi. тajribalaboratoriya usuli suvning tabiiy va ximiyaviy xossalarini aniqlash, gidrodinamik hodisalarni va boshqa jarayonlarni modellash sharoitida o’rganish imkonini beradi. тajribalar loyihailmiy tadqiqot institutlarida, maxsus uskuna va qurilmalar bilan jihozlangan laboratoriyalarda amalga oshiriladi. bu usul ayniqsa gidrotexnik inshootlar (ges, suv omborlari, kanallar)ni loyihalash vaqtida kerak bo’ladigan ko’pgina asosiy ko’rsatkichlarni va kechishi mumkin bo’ladigan hodisalarni modellash orqali aniqlashda juda qo’l keladi. yuqoridagilardan tashqari nazariy tahlil usuli …

etilgan. ana shulardan biri qohira yaqinida saqlanib qolgan "nilometr" bo’lib, u yuksak did bilan ishlangan ajoyib arxitektura yodgorligi hisoblanadi. xulosa o‘zgidromet bo‘linmalariga (xususan omogyaigk) bo‘limda bajarilgan ilmiy-tadqiqot ishlari natijalarini joriy etadi. taqdim etilgan materiallar o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasiga, qishloq va suv xo‘jaligi vazirligiga, o‘zbekiston respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirligiga, boshqa davlat organlari va xalq xo‘jaligi tashkilotlariga turli ma’lumot va byulitenlar berish uchun qo‘llanadi glyatsiologiya bo‘limi o‘zgidromet omogyaigkga qor ko‘chkilari bo‘yicha boshqaruv qo‘llanmasini yangilash bo‘yicha materiallar tayyorlashda metodik yordam ko‘rsatmoqda. image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image2.png image3.png image4.png image5.png

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonda amalga oshirilgan gidrologik tadqiqotlar"

1711223571.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’zbekistonda amalga oshirilgan gidrologik tadqiqotlar mavzu: o’zbekistonda amalga oshirilgan gidrologik tadqiqotlar gidrologiya yer to’g’risidagi fanlar turkumiga kiradi. "gidrologiya" yunoncha so’z bo’lib, "gidro"-suv va "logos"-bilim yoki fan degan ma’noni beradi. umumiy qilib aytganda gidrologiya suv haqidagi fandir. yer kurrasining suv qobig’igidrosfera bir necha qismlardan tashkil topgan va undagi har bir suv ob’ekti faqat o’ziga xos xususiyatlargagina ega bo’ladi. shu sababli gidrologiyaga kengroq ma’noda quyidagicha ta’rif berish mumkin: gidrologiyagidrosferadagi suvlarni, ya’ni okeanlar va den-gizlarni, daryolar va ko’llarni, doimiy qorliklar va muzliklarni, botqoqliklarni, yer osti suvlarini, ular-ning joylashishini, xususiyatlarini ha...

PPTX format, 8.7 MB. To download "o’zbekistonda amalga oshirilgan gidrologik tadqiqotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonda amalga oshirilgan… PPTX Free download Telegram