prokariot hujayralarning umumiy tuzilishi

PPTX 32 pages 2.5 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

презентация powerpoint fan:tibbiy biologiya.umumiy genetika (amaliy mashg’ulot) o’qituvchi :atavullayeva mahbuba qobilovna. o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi mavzu: prokariot hujayralarning umumiy tuzilishi hujayralar o‘z tuzilishiga ko'ra prokariotlar va eukariotlarga bo‘linadi. prokariot hujayralarga bakteriyalar, ko‘k-yashil suv o‘tlari kiradi. ularda yadro taraqqiyqilmagan, faqat bitta halqasimon xromosoma mavjud. prokariotlar (lot. pro — oldingi, ilgarigi va karion — yadro) — hujayrasida membrana bilan chegaralangan yadrosi boʻlmagan organizmlar. prokariotga bakteriyalar, sianobakteriyalar, arxebakteriyalar kiradi. dnk, oqsil va rnkdan iborat yadro apparati sitoplazmada ochiq joylashgan. genetik sistemasi (genofor) hujayra membranasiga yopishgan boʻlib, primitiv xromosomaga mos keladi. koʻpayishda genoforning har qaysisi hujayra membranasi bilan birga yangi hujayralarga oʻtadi. mitoz boʻlmaydi, xloroplastlar, endoplazmatik toʻr, mitoxondriyalar, golji apparati, sentriollar uchramaydi. hujayra devori asosi glikopeptid murendan iborat. ribosomalari ancha kichik, eukariotlar xromosomalaridan oqsil soni va sedimentatsiya koeffitsiyenti bilan farq qiladi. prokariot bir qator oʻziga xos spetsifik fiziologik jarayonlar, mas, havodan molekulyar azotni oʻzlashtirish xususiyatiga ega. ayrim …

2 / 32

h xususiyatiga ega. oziqlanish oziq moddalarning hujayra qobig’i orqali shimib olinishi bilan kechadi. hazm qiluvchi vakuolalar bo’lmaydi, ba’zan gazli vakuolalar uchraydi. bakteriyalar va ko’k-yashil suv o’tlari prokariotlar hisoblanadi. bakteriyalar. bakteriyalar yer sharid;igi sodda tuzilgan eng qadimgi va ko’z bilan ko’rib bo’lmaydigan sodda organizmlar hisoblanib, hujayrasida yadro rosmana shakilanmaganligi va oddiy ko’payishi (bo’linish yo’li) bilan xarakterlidir, jinsiy ko’payish uchramaydi. ba’zi avtotrof bakteriyalarni hisobga olmaganda, ularning ko’pchiligida plastidalar ham bo’lmaydi, shuning uchun ulargeterotrof oziqlanadi. hujayra po’sti ham murein degan moddadan tashkil topgan. bakteriyalar bir hujayrali, ba’zan ipsimon yoki shoxlangan, koloniyali organizmlar bo’lib, ular shakl jihatidan 3 guruhga ajratilgan: 1. sharsimon-kokklar; 2.tayoqsimon-basillalar; 3.buralgan-vibrionlar, spirillalar bakteriyalarning ko’pchiligi suv va boshqa oziq moddalar etishmaganda yoki boshqa noqulay sharoitda spora hosil qilish xususiyaliga ega. sporalar tashqi omillar ta’siriga ancha chidamli bo’lib, bir necha yilgacha o’z hayotini saqlab qoladi. ular asosan shamol va suv yordamida tarqaladi. shuning uchun ham suv, tuproq, ozuqa mahsulotlarida va turar joylarda bakteriyalar …

3 / 32

hiqadi. o’lat kasalligini keltirib chiqaradigan bakteriyalar sichqon va kalamushlarda yashaydigan burgalar orqali tarqaladi. hozirgi davrda mamlakatimizda yuqumli kasalliklar xavfi bartaraf etilgan. suv va oziq-ovqat mahsulotlari doimo qafiy nazorat ostida, shuningdek, vodoprovod suvlari filtrdan o’tkaziladi. dizenfeksiya ishlari keng ko’lamda olib boriladi. bu borada sanitar epidemiologik stansiyalar faollik ko’rsatib kelmoqda. kasallik qo’zg’atuvchi bakteriyalarga qarshi kurash chora-tadbirlaridan biri oldindan emlash hisoblanadi. emlash orqali ichburug’, ko’kyo’tal, qoqshol kabi xavfli kasalliklarning oldi olinadi. bakteriyalar tabiatda va inson hayotida juda muhim rol o’ynaydi. ularning foydali va zararli tomonlari mavjud. foydali jihatlari – organik moddalarning parchalanishi, chirishi va achishini amalga oshiradi. turli achish jarayonlaridan amalda sut mahsulotlarini tayyorlashda, bodring va karamlarni konservalashda, yem-xashak o’simliklaridan silosbostirishda foydalaniladi. shuningdek, spirt va sirkalar olishda, tolalarni ajratishda ham bakteriyalarning turlari qo’llaniladi. avtotrof bakteriyalar organik moddalar to’plash xususiyatiga ega. buning uchun quyosh energiyasi yoki kimyoviy energiyadan foydalaniladi. ba’zi turlari tuproqda yashagan holda erkin azotni o’zlashtira oladi. tugunak bakteriyalar yiliga bir gektar maydonda …

4 / 32

hosil qiluvchi organizmlar bo’lib, ko’p hujayrali vakillari to’g’ri yoki bukilgan, hatto spiralsimon shakllarda mavjuddir. hujayrada xilma-xil pigmentlar uchraydi, lekin ular orasida ko’k fikotsian va yashil xlorofill pigmentlari ko’proq bo’ladi. ko’k-yashil su’v o’tlar bakteriyalarga o’xshash hujayrasining tiriklik qismi yadro va boshqa hujayra organoidlariga ajralmagan. hujayra po’sti pektindan iborat. hujayrada fotosintez mahsuli sifatida oqsil donachalari zahira moddalar sifatida to’planadi. ko’k-yashil suv o’tlar hujayrasi odatda ikkiga bo’linish yo’li bilan ko’payadi. bundan tashqari, ipsimon vakillari iplarining bir necha qismlarga ajralishi ya’ni, gormogoniylar yordamida ko’payadi. markaziy osiyo cho’llarida ko’k-yashil suv o’tlar tuproq hosil bo’lishi jarayonlarida qatnashadi. ular atmosferadagi erkin azotni o’zlashtirish xususiyatiga ega va tuproqni azotga boyitadi. yaponiya va xitoyda nostokning ba’zi tur-lari ozuqa sifatida ishlatiladi. ko’k-yashil suv o’tlar bo’limining bir hujayrali vakillariga xrokokk (chroccoccus), ipsimon holdagi vakillariga ossillatoriyani (oscillatoria), koloniyali holdagi vakillariga esa nostok (nostoc)ni ko’rsatish mumkin. ossillatoriya – oddiy ipsimon, shilimshiq pardasi bo’lmagan hujayrasining eni bo’yidan bir neclia marta katta. ossillatoriya ipi tanasi …

5 / 32

k-yashil suv o’tlartashqi muhitning noqulay sharoitlariga ancha moslashuvchan. shuning uchun ham ularni chuchuk va sho’r suvlarda, tuproq va uning yuzasida hamda qaynar buloqlarda uchratish mumkin. hujayra tirik organizmlarning elementar tarkibiy, funksional va irsiy birligidir. hujayraning tuzilishi va faoliyati to‘g‘risidagi batafsil ma’lumotlar morfologik, tibbiy-biologik fanlarni o‘zlashtirish uchun poydevor hisoblanadi. shifokor o‘zining amaliy faoliyatida sitologik tadqiqotlardan keng foydalanadi. hujayralar o‘ z tuzilishiga ko‘ra prokariotlar va eukariotlarga bo‘linadi. prokariot hujayralarga bakteriyalar, ko‘k-yashil suv o‘tlari kiradi. ularda yadro taraqqiy qilmagan, faqat bitta halqasimon xromosoma mavjud. eukariot hujayralar ikki xil bo‘lib, sodda hayvonlar va ko‘p hujayralilarning huiayralariga bo‘linadi hujayralar shakllari xilma-xil bo‘ lib, bajaradigan vazifalariga bog‘liqdir. masalan, mushak hujayralarining funksiyasi qisqarish bo‘lganligi tufayli bu hujayralar cho‘zinchoq shaklga ega bo‘lsa, nerv hujayralari impulslarini o ‘tkazishi tufayli uzunchoq o‘simtalarga ega hujayralarning o'lchamlari ham xilma-xil bo‘lib, bir necha mikrondan to 1 0 0 va undan ortiq mikrongacha bo'lishi mumkin. eng yirik hujayralar tuxum hujayralaridir, ba’zi qushlar tuxumining diametri …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "prokariot hujayralarning umumiy tuzilishi"

презентация powerpoint fan:tibbiy biologiya.umumiy genetika (amaliy mashg’ulot) o’qituvchi :atavullayeva mahbuba qobilovna. o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi mavzu: prokariot hujayralarning umumiy tuzilishi hujayralar o‘z tuzilishiga ko'ra prokariotlar va eukariotlarga bo‘linadi. prokariot hujayralarga bakteriyalar, ko‘k-yashil suv o‘tlari kiradi. ularda yadro taraqqiyqilmagan, faqat bitta halqasimon xromosoma mavjud. prokariotlar (lot. pro — oldingi, ilgarigi va karion — yadro) — hujayrasida membrana bilan chegaralangan yadrosi boʻlmagan organizmlar. prokariotga bakteriyalar, sianobakteriyalar, arxebakteriyalar kiradi. dnk, oqsil va rnkdan iborat yadro apparati sitoplazmada ochiq joylashgan. genetik sistemasi (genofor) ...

This file contains 32 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "prokariot hujayralarning umumiy tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: prokariot hujayralarning umumiy… PPTX 32 pages Free download Telegram