aholi punktlari yerlari monitoringining xususiyatlari

DOC 71.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1474627340_64913.doc aholi punktlari yerlari monitoringining xususiyatlari reja: 1. shaxar yerlari monitoringining ob’ekti 2. yirik shaxarlarda yer monitoringini o‘tkazish xususiyatlari 3. shaxarda yer monitoringi o‘tkazish uslublari aholi punktlari yerlariga movjud aholi punktlari chegarasi atrofidagi hududlar, shuningdek ma’muriy yurgizishga berilgan yerlar taalukllidir. aholi punktlari kurilgan imoratlar maydonlari ostida bo’lgan hududlar, kuchalar, tor kuchalar, utar joylar, sanoat zonalari, o‘rmonlar, boglar, suv xavzalari, kishlok xujaligi, ishlab chiqarishi va boshqa maqsadda foydalaniladigan hududlarni o’z ichiga oladi. yirik shaxarlarda eng jiddiy namoyon bo’ladigan antropagen omillar jumlasiga quyidagilar tegishli; --uy-joy va sanoat majmualari, temir yullar, enirgetika va boshqa kommunikatsivlar kurilishi oqibatida tabiy egologik tizimning tabiyatini buzilishi; --konalizatsiyalar va sun’iy suv tuplash tizimining yaratilishi; --shaxar agrobiotsenozlari yaratilishi; --hududlar va suv basseynlarini sanoat otib yuborgan narsalar, korxonalar, texnologik faoliyati va maishiy chiqindilar bilan ifloslanishi; --havo basseynining yerga yaqin atmosfyerasini fizika- kimyoviy xossalariga tasir ko’rsatadigan sanoat va komunal korxonalari chiqindilari bilan ifloslanishi, sanoat, xujaliklar va komunal manbalari bilan shaxar , …

joylashgan maydon 10,4 mln ga (33,4%) tashkil etadi. shunday kilib aholi punktlari chegarasi atrofida joylashgan yerlar katta maydonni egallaydi va alohida e’tiborni talab qiladi. o‘zbekiston respublikasi aholi punktlari chegarasi doirasidagi yerlari talab qismi tez-tez uskan tenglikda utib turadigan salbiy tabiiy-texnologenli ta’sir ko’rsatishga duchor bo’lgan, bu ko’p hollarda stixiyali – texnologen tasir ko’rsatishga reaksiyasi bo’ladi. hozirgi paytiga kelib o‘zbekistonning ba’zi bir shaxarlari geoekologik ofatning zonasi bo‘lib koladi. u yoki bu xavfli jarayonlar bilan o‘zbekiston shaxarlarining yarmidan ko’progi griftor bo’lgan. masalan; 746 ta shaxarlarda suv toshkini kuzatiladi, zilzilalar bilan-103, eroziya bilan 734 ta, siljish va upirishlar bilan 725 ta shaxarlar , hududlar suv bosishi- 96 ta, daryoli eroziya-442 ta , qarat-301 ta , suffoziya-958 ta o‘rmon jinolari chukishi – 563 ta shaxarlarda kuzatilmoqda. siyosiylik darajasi 7 baldan ko’prok bo’lgan o‘zbekistonning 30% shaxar va aholi punktlarida kuzatilmoqda. (chunonchi toshkent, buxoro, kashkadaryo, surxondaryo, fargona viloyatlari shaxarlarida). ayrim hollarda texnologen omillari siyosiylik faolligini keltirib chiqaradi: …

v omborlarining qirg‘oqlarini asosan kiymatida kiymatidan 10-20% tashkil etadi. karst yerlar ishlab chiqarish imkoniyatiga katta ziyon etkazadi. o‘zbekiston respublikasining 20% hududi karst jarayoniga duchor bo’lgan. chukish bilan binolar, inshoatlar, shaxarlarning muxandislik kurilish imkoniyatlari pasayishi talab buzilishlar bilan boglangan. shunday kilib , o‘zbekiston shaxarlari makonning geologik muhiti bilan tabiiy va texnologen omillar barqaror ta’sir ko’rsatishi yanada kamrok kolayotir. natijada, ilgari yaroksiz deb hisoblangan hududlari uzlashtirishga to’g’ri kelmoqda. bunday hududlarning ulushi taxminan 15% tashkil etadi, ba’zi shaxarlarda 40% ga etadi (upirilish, siljishlar, sellar, chukurliklar, karst, karyerlar, yaroksiz kazilmalar qoplami, botkoklik va sh.k.) birok tabiiylikdan tashkari shaxarlar hududiga antropogenli omillar yanada ko’prok ahamiyat egallamoqda. toshkent shaxrining ekologik muammolari majmuasi. i. shaxarning va uning yuzasining (geologik muhiti) litosfyerasiga xaddan tashkari nopdizka bilan boglangan muammolar: 1. yerning fazoviy xususiyatlari (reedan, tuprogi va boshqalar) asosiz hisobga olish tavsifi, 2. suv tuplash basseyinlari va sharoaitlari strikturasining talay o‘zgarishi; 3. texnogen nagrizkalar ta’siri ostida reelfning barqarorligi va litogen …

rinishining optimalligini yaratish. 9. noyob tabiyat obektilarini saklab kolish muammosi; 10. suv balansining kirim- chiqim kisimlarining talay o‘zgarishi. 11. suv resurslarini xaddan ziyod ekspluatatsiya qilinishi va u bilan boglangan gidrologik va gidrogeologik vaziyatning o‘zgarishi; 12. sun’iy suv xovuzlarning atrof muhitga tasiri; 13. xujalik faoliyatining yuza ichimlik suv manbalari holatiga tasiri. shaxar yerlari monitoringi ma’lum uziga xos xususiyatlariga ega, chunki bu yerlar maxsus tayinlashni keltirib chiqaradi, ya’ni ular nokishlok xujaligida foydalanishi, ayrim yerga egalik qilish va foydalanish hajmi kichiqligi, hudud maydonlari chegaralarini aniq belgilashga xiyla yuqori talabchanlik, texnogen va antropogen ta’sir ko’rsatish darajasining yuqoriligi, monitoring natijalarini xiyla yirik masshtabli kartografiyalash va hududning kuzgalmas ob’ektlari bilan tuyinganligining kattaligi. shaxarda yerlar nafakat fazo sifatida qaralmogi kerak, balki ba’zi bir yer osti va yer usti hududlar summasi sifatida ham qaralmogi kerak. shuning uchun bu yerda texnogen ta’sir ko’rsatish darajasi xiyla baland.boshqa toifadagi yerlar uchun shaxar yerlarini tavsiflaydigan parametrlar va ko’rsatkichlarning ruxsat etilgan me’yeri bo’lishi …

i yerlari foydalanish dinamikasi ustidan; -umumiy foydalaniladigan yerlar va uy-joy kurilishi maydonlari o‘zgarishining dinamikasi ustidan; · hududlarni landshaft- ekologik rejalashtirish uchun va negativ jaraenlar areallarini ajratish; · tuproq va o‘simliklar qoplamining holatini ustidan; · shaxar yerlariga oid monitoringining asosiy funksional vazifalari quyidagilardan iborat: · shaxar yer fondi holatining o‘zgarishlarini muntazam aniqlash; · salbiy jaraenlarni o’ganish va baholash; · yerlarni muhofaza qilish va foydalanish nazorati uchun axborot bilan ta’minlash; · shaxar yerlari baholashni axborot bilan ta’minlash, ijtimoiy-huquqiy, arxitektura shaxar kurish, muxandislik-kurilish, ekologik va sanitar-gigienik aspeklarni hisobga olish bilan yerlar holatini tahlili; · yer uchastkalari egalari va ijarachilarning xujalik faoliyatini yurgizish koidalarini belgilash, yerdan foydalanuvchilar mulkdorlar unga rioya qilishlarini nazorat qilish, yerdan foydalanuvchilar huquqiy makomini aniqlash va tahlil qilish; · arealalarda tarkalgan asosiy salbiy jaraenlar yerlari ekspyerimental ishlab chiqarish monitoringi va ularning oldini olish va tarkalishi bo’yicha tavsiyalar ishlab chiqish; · shaxar yerlari fondi holatining mavzuli xaritalarini chizib chiqish uchun dasturlar va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "aholi punktlari yerlari monitoringining xususiyatlari"

1474627340_64913.doc aholi punktlari yerlari monitoringining xususiyatlari reja: 1. shaxar yerlari monitoringining ob’ekti 2. yirik shaxarlarda yer monitoringini o‘tkazish xususiyatlari 3. shaxarda yer monitoringi o‘tkazish uslublari aholi punktlari yerlariga movjud aholi punktlari chegarasi atrofidagi hududlar, shuningdek ma’muriy yurgizishga berilgan yerlar taalukllidir. aholi punktlari kurilgan imoratlar maydonlari ostida bo’lgan hududlar, kuchalar, tor kuchalar, utar joylar, sanoat zonalari, o‘rmonlar, boglar, suv xavzalari, kishlok xujaligi, ishlab chiqarishi va boshqa maqsadda foydalaniladigan hududlarni o’z ichiga oladi. yirik shaxarlarda eng jiddiy namoyon bo’ladigan antropagen omillar jumlasiga quyidagilar tegishli; --uy-joy va sanoat majmualari, temir yullar, enirgetika va boshqa...

DOC format, 71.5 KB. To download "aholi punktlari yerlari monitoringining xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: aholi punktlari yerlari monitor… DOC Free download Telegram