aholi daromadlari va davlatning ijtimoiy siyosati

PDF 16 стр. 675,9 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 675,9 КБ

Тип файла PDF

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

ххiii-мавзу 502 24-боб. аҳоли даромадлари ва давлатнинг ижтимоий сиёсати ушбу бобда аҳоли даромадларининг иқтисодий мазмуни, уларнинг таркиби, даромадларнинг аҳоли турмуш даражасига таъсири кўриб чиқилади. бозор иқтисодиѐти шароитида даромадлар тенгсизлигининг асосий сабаблари ўрганилади. даромадлар тенгсизлиги борасида билдирилган фикрлар таҳлил қилиниб, тенгсизлик ва самарадорлик ўртасидаги нисбат кўрсатиб берилади. шунингдек, камбағаллик муаммоси, аҳоли даромадларининг етарли даражасини таъминлаш бўйича давлат дастурлари баѐн этилади. 24.1. аҳоли даромадлари ва унинг таркиби. аҳоли турмуш даражаси ва унинг кўрсаткичлари «даромад» иқтисодий фаолият натижаларини ифодаловчи кўрсаткич бўлиб, у серқирра ва мураккаб мазмунга эга ҳисобланади. чунки, даромад бир вақтнинг ўзида бирон-бир фаолият натижасида олинган тушумни, пул маблағларини, натурал кўринишда олинган маҳсулотларни, иқтисодий ресурслар келтирувчи нафни ва бошқа тушунчаларни ифодалаши мумкин. шунингдек, даромад умумий тушунча бўлиб, унинг таркибида аҳоли даромадлари муҳим ўрин тутади. аҳоли даромадлари маълум вақт оралиғида (масалан, бир йилда) улар томонидан олинган пул ва натурал шаклдаги тушумлар миқдорини англатади. иқтисодий адабиѐтларда аҳоли даромадларининг таркибий тузилиши турлича кўрсатилади. жумладан, в.и.видяпин …

2 / 16

д общ. ред. акад. в.и.видяпина, а.и.добрынина, г.п.журавлевой, л.с.тарасевича. – м.: инфра-м, 2005, 584-бет. 503 даромадлар 8) жорий трансфертлар, компанияларнинг хайриялари 9) давлат нафақалари ва бошқа тўловлар трансферт даромадлари шу ўринда таъкидлаш лозимки, даромад таркибининг юқорида келтирилган таснифида маълум чалкашликлар мавжуд. жумладан, қуролли кучлар хизматчиларининг пул ва натурал кўринишдаги таъминотларини алоҳида бандда берилиши мантиққа зиддир, чунки ҳарбий хизматчилар ҳам ўз фаолиятлари натижаларини иш ҳақи ѐки маош кўринишида оладилар. шунингдек, 4 – 6 тартиб рақамлари бўйича келтирилган бандлар даромад турини эмас, балки фаолият турини кўрсатади ва ҳ.к. аҳоли пул даромадлари иш ҳақи, тадбиркорлик фаолиятидан олинадиган даромад, нафақа, пенсия, стипендия шаклидаги барча пул тушумларини, мулкдан фоиз, дивиденд, рента шаклда олинадиган даромадларни, қимматли қоғозлар, кўчмас мулк, қишлоқ хўжалик маҳсулотлари, ҳунармандчилик буюмларини сотишдан ва ҳар хил хизматлар кўрсатишдан келиб тушадиган даромадларни ўз ичига олади. натурал даромад меҳнат ҳақи ҳисобига олинадиган ва уй хўжаликларининг ўз истеъмоллари учун ишлаб чиқарган маҳсулотларидан иборат бўлади. жамият аъзолари даромадлари даражаси …

3 / 16

ушунчаларидан фойдаланилади. номинал даромад – аҳоли томонидан маълум вақт оралиғида олинган даромадларининг пул кўринишидаги миқдори. ихтиѐрида бўлган даромад – шахсий истеъмол ва жамғарма мақсадларида фойдаланиш мумкин бўлган даромад. бу даромад номинал даромаддан солиқлар ва мажбурий тўловлар суммасига кам бўлади. реал даромад – нарх даражаси ўзгаришини ҳисобга олиб, аҳолининг ихтиѐрида бўлган даромадга сотиб олиш мумкин бўлган товар ва хизматлар миқдори. яъни, реал даромад аҳолининг ихтиѐрида бўлган даромаднинг харид қувватини билдиради. 1 каримов и.а. ислоҳотлар ва инвестициялар бўйича идоралараро мувофиқлаштирувчи кенгаш йиғилишидаги маърузаси. «халқ сўзи», 2000 йил 2 февраль. 504 аҳолининг номинал пул даромадлари турли манбалар ҳисобига шаклланиб, улардан асосийлари қуйидагилар ҳисобланади: а) ишлаб чиқариш омиллари ҳисобига олинадиган даромад; б) давлат ѐрдам дастурлари бўйича тўлов ва имтиѐзлар шаклидаги пул тушумлари; в) молия-кредит тизими орқали олинадиган пуд даромадлари. республикамизда 2008 йилда аҳолининг номинал пул даромадлари 2007 йилга нисбатан 34,1 фоизга ўсиб, 22626,3 млрд. сўмни ташкил этди. аҳолининг пул харажатлари ва жамғармалари эса тегишли …

4 / 16

бу ўсиш даромадлар ўсиши даражасидан ортда қолиши сабабли, аҳоли ихтиѐридаги пул қолдиқлари миқдори ошиб бормоқда. хусусан, бу кўрсаткич 2008 йилда 2004 йилдагига нисбатан 5,3 баробардан ошган. ўзбекистонда аҳоли пул даромадлари ва харажатлари таркибининг таҳлили шуни кўрсатадики, даромадларнинг аҳамиятли қисми мол-мулк, тадбиркорлик фаолияти ва қишлоқ хўжалик маҳсулотларини сотишдан олинмоқда (2008 йилда жами пул даромадларининг 49,9 фоизни ташкил этган) (24.3-жадвал). жами даромадларнинг 33,3 фоизи меҳнатга ҳақ тўлаш ва корхоналардан олинган бошқа даромадлар ҳиссасига, 16,8 фоизи ижтимоий трансфертлар ҳиссасига тўғри келган. 2008 йилда аҳолининг истеъмол сарфлари 2007 йилга нисбатан 36,1 фоизга ўсиб, 16613,8 млрд. сўмни ташкил этди. истеъмол сарфларининг пул даромадлари умумий ҳажмидаги улуши 74,7 фоизни ташкил қилди. 505 24.3-жадвал ўзбекистонда аҳоли пул даромадлари ва харажатлари баланси таркиби кўрсаткичлар 2004 2005 2006 2007 2008 млрд. сўм фоиз млрд. сўм фоиз млрд. сўм фоиз млрд. сўм фоиз млрд. сўм фоиз жами даромадлар 7634,4 100,0 9728,6 100,0 12954,9 100,0 16872,7 100,0 22626,3 100,0 шу жумладан: …

5 / 16

,8 фоизи тадбиркорлик фаолиятидан олинадиган ва бошқа даромадлар ҳисобига таъминланган бўлса, 2007 йилга келиб бу манзара бутунлай ўзгарди: пул даромадлари қўшимча ўсишининг 13,4 фоизи меҳнатга ҳақ тўлаш, 9,9 фоизи тадбиркорлик фаолиятидан олинадиган ва бошқа даромадлар, 4 фоизи ижтимоий трансфертлар ҳисобига рўй берди (24.1-диаграмма). аҳолининг ѐлланиб ишловчи қисми оладиган даромадларининг асосий улушини иш ҳақи ташкил этади. даромаднинг бу тури истиқболда ҳам пул даромадлари умумий ҳажмининг шаклланишида ўзининг етакчи ролини сақлаб қолади. жумладан, ўзбекистонда 2001 йилда меҳнатга лаѐқатли аҳолининг ўртача иш ҳақи кун кечириш учун минимум даражада зарур бўлган маблағнинг 99 фоизини ташкил этган бўлса, 2007 йилда бу кўрсаткич 506 3 баробардан кўпроқ ошди. таъкидлаш жоизки, бу кўрсаткич мдҳ мамлакатлари ўртасида юқори кўрсаткичлардан бири ҳисобланади 1 . 24.1-диаграмма аҳоли пул даромадлари қўшимча ўсишининг омиллари ўзбекистон республикаси давлат статистика қўмитаси маълумотлари. аҳоли пул даромадлари даражасига давлат ѐрдам дастурлари бўйича тўловлар сезиларли таъсир кўрсатади. бу манбалар ҳисобига пенсия таъминоти амалга оширилади ва турли хил …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aholi daromadlari va davlatning ijtimoiy siyosati"

ххiii-мавзу 502 24-боб. аҳоли даромадлари ва давлатнинг ижтимоий сиёсати ушбу бобда аҳоли даромадларининг иқтисодий мазмуни, уларнинг таркиби, даромадларнинг аҳоли турмуш даражасига таъсири кўриб чиқилади. бозор иқтисодиѐти шароитида даромадлар тенгсизлигининг асосий сабаблари ўрганилади. даромадлар тенгсизлиги борасида билдирилган фикрлар таҳлил қилиниб, тенгсизлик ва самарадорлик ўртасидаги нисбат кўрсатиб берилади. шунингдек, камбағаллик муаммоси, аҳоли даромадларининг етарли даражасини таъминлаш бўйича давлат дастурлари баѐн этилади. 24.1. аҳоли даромадлари ва унинг таркиби. аҳоли турмуш даражаси ва унинг кўрсаткичлари «даромад» иқтисодий фаолият натижаларини ифодаловчи кўрсаткич бўлиб, у серқирра ва мураккаб мазмунга эга ҳисобланади. чунки, даромад бир вақтнинг ўзида бирон-бир фаолият...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PDF (675,9 КБ). Чтобы скачать "aholi daromadlari va davlatning ijtimoiy siyosati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aholi daromadlari va davlatning… PDF 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram