jamiyat falsafasi

DOCX 17 pages 54.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.6 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

8-mavzu. jamiyat falsafasi. reja: 1.jamiyat tushunchasining mohiyati va uning rivojlanish bosqichlari. 2.jamiyat rivojining iqtisodiy, siyosiy, ma’naviy va ijtimoiy asoslari. 3.fuqarolik jamiyati, davlat boshqaruvi va demokratiya. 4.o’zbekistonda fuqarolarni ijtimoiy himoya qilishning asosiy yo’nalishlari. 5.yangi oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi va yangilangan konstitutsiyaning ijtimoiy ong transformatsiyasiga ta’siri. oʻzbekistonda “yangi maʼnaviy muhit yaratish” va “maʼrifatli jamiyat” konsepsiyasi. tayanch tushunchalar: jamiyat, sotsium. jamiyat sohalari, ijtimoiy institutlar,davlat, fuqarolik jamiyati, demokratiya. ijtimoiy himoya, “yangi maʼnaviy muhit yaratish” va “maʼrifatli jamiyat” konsepsiyasi. jamiyat tushunchasi. jamiyat fanga ma'lum tizimlar orasida eng murakkabi bo‘lib, uni o‘rganish jiddiy qiyinchiliklar tug‘diradi. jamiyat hayoti juda faol bo‘lib, har bir xalq o‘zining alohida, betakror tarixiga ega. jamiyat hayotining barcha jarayonlari bir-biri bilan shu darajada uzviy bog‘liqki, ba'zan turli vaziyatlarda belgilovchi va belgilanuvchi jarayonlar o‘rin almashadi. tarixiy jarayonda tasodiflar va sub'ektiv omil ayniqsa muhim rol o‘ynaydi. jamiyat hayoti asrlar osha olimlar va faylasuflarning tadqiqot ob'ekti bo‘lib kelmoqda. u turli fanlar, chunonchi: sotsiologiya, tarix, siyosatshunoslik, huquqshunoslik, etnografiya, …

2 / 17

umumiy jihatlarini o‘rganishdan iborat. falsafa muayyan hodisalarning sabablari nimada degan savolga javob topish vazifasini o‘z oldiga qo‘ymasada, tarix fanining metodologik asoslarini yaratadi, mazkur sabablarni aniqlashga nisbatan qanday yondashish kerak, degan savolga javob beradi. u dunyoqarashga doir o‘z mo‘ljallariga tayanadi, ijtimoiy va gumanitar fanlarning kategoriyalar apparatini ishlab chiqishda ishtirok etadi. o‘z kategoriyalarining ijtimoiy mazmunini yoritar ekan, falsafa shunga asoslanib muayyan-tarixiy jarayonlarni tahlil qilishni amalga oshiradi. tarix falsafasining muammolaridan biri bu tarixiy jarayonning birligi muammosi va tarixni davriylashtirish tamoyillarini belgilashdir. falsafaning vazifasi jamiyat hayotining asosiy negizlarini, uning tizim tashkil etadigan omillarini aniqlashdan iborat. tarix falsafasida dunyoqarashga doir mo‘ljallarining rang-barangligi bilan ajralib turadigan ko‘plab oqimlar va yo‘nalishlar mavjud bo‘lgan. shu sababli har bir faylasuf, odatda, o‘z mo‘ljallariga amal qiladi, nafaqat dunyoni, balki jamiyatni ham o‘ziga xos tarzda tushuntiradi. madaniy-tarixiy tiplar g‘oyasi. xix asrda madaniy-tarixiy tiplar nazariyasi vujudga kelgan bo‘lsada, aslida bu haqdagi dastlabki qarashlar forobiy ijodiga mansub. forobiy insonlar jamiyatini ikki madaniy- tarixiy …

3 / 17

d qarashlaridan farq qiladi, chunki u jamiyatdagi o‘zgarishlarni inobatga olgan. jamiyatni to‘liq va to‘liqsizga ajratar ekan, forobiy shahar to‘liq jamiyatning birinchi bosqichidir deb e'tirof etadi. platon va aristotel esa to‘liq jamiyatni shahar bilan chegaralaganlar va shahar insoniyat jamiyati takomilining oxirgi darajasi, jamoaviy baxt saodatning bosh markazi deb ta'kidlaganlar. forobiy esa, butun dunyodagi jamiyat haqida fikr yuritib, uning xukmdori qandaydir alohida olingan xalq, qavm yoki jamoa boshlig‘i emas, balki butun madaniy dunyodir deb ta'kidlaydi va bu fikri bilan yunon faylasuflaridan ilgarilab ketadi. [1: 11 forobiy fozil shahar aholisi.-t.: sharq, 1999. –b.82-83] [2: 22 forobiy fozil shahar aholisi.-t.: sharq, 1999.-b..69] madaniy-tarixiy tiplar tushunchasi sotsiologiyaga n.ya.danilevskiy tomonidan kiritilgan bo‘lib, u tarixni «o‘ziga xos sivilizatsiyalar»ning o‘zaro munosabatlari sifatida tasavvur qilgan. bu sivilizatsiyalarning rivojlanishi etnik guruhlarning til jihatidan birligi va sivilizatsiyani tashkil etadigan xalqlarning siyosiy mustaqilligi; (ular bir tipning asoslarini boshqa tipga o‘tkazmaydilar, lekin boshqa o‘tmishdagi va hozirgi sivilizatsiyalar ta'sirini his qiladilar); barcha sivilizatsiyalarning etnik …

4 / 17

luktuatsiya (tebranish) tarzida murakkab harakatda bo‘lgan ijtimoiy-madaniy tizimlarning rang-barangligini tan olish nuqtai nazaridan tavsiflagan. p.a.sorokin sotsiologiyasida o‘tmish va hozirgi sotsiologiya fanining muhim g‘oyalari uyg‘un birlikda jamlangan va ifodalangan. jamiyatning vujudga kelishiga doir qarashlar. jamiyatning vujudga kelishi haqida ajdodlarimiz hayotining arxeologlar topgan va odamlarning ko‘plab avlodlari bosib o‘tgan murakkab va fojialarga to‘la tarixiy yo‘ldan dalolat beradigan izlarga qarab xulosa chiqarish mumkin. shunga qaramay inson va jamiyat kelib chiqishining to‘liq manzarasi fanda hanuzgacha yaratilmagan. jamiyat kelib chiqishining diniy talqini ham (u o‘z mifologiyasini haqiqat deb tan olishni talab qiladi), idealistik konsepsiya (o‘zining spekulyativligi tufayli) va materializm (ilmiy dalillar yetarli emasligi bois) ham asosli e'tirozlar uyg‘otadi. kant materializmdan inson ruhining tabiatini tushuntiruvchi tamoyil sifatida foydalanish hyech qachon mumkin emas, deganida, ma'lum ma'noda haq edi. ammo, daliliy ma'lumotlar ozligiga qaramay, biz jamiyatning vujudga kelish manzarasini ancha aniq yaratish imkonini beradigan ilmiy dalillarga ishonch bilan qarash lozim, deb hisoblaymiz. jamiyatning kelib chiqishini ilmiy tavsiflash borasidagi …

5 / 17

akllarini birlashtiruvchi oliy va universal tamoyil hisoblanadi. kassirer fikriga ko‘ra, qadimgi ajdodlarimiz ularning yashab qolishini ta'minlovchi yetarli tabiiy kuchga ega bo‘lmagan. inson o‘zining hayvonlar xulq-atvorini kuzatish va ularga taqlid qilish qobiliyati bilan yashab qolish imkoniyatini qo‘lga kiritgan. o‘z navbatida taqlidga asoslangan xulq-atvor ramziy belgilar, keyinchalik esa nutq vujudga kelishiga asos bo‘lgan. to‘plangan tajribani belgilar tizimida qayd etish va avloddan-avlodga o‘tkazish qobiliyatining shakllanishi hayvonlar to‘dasi kishilik hamjamiyatiga aylanishining muhim omili bo‘lgan deb taxmin qilish mumkin. bunday qobiliyatga hayvonlarning biron-bir turi ega emas. namoyish etish, o‘rnak ko‘rsatish, taqiqlar va cheklashlar tizimi muloqotning nafaqat noverbal, balki asta-sekin shakllangan verbal vositalarida ham o‘z ifodasini topgan. muloqot mehnat ko‘nikmalarini mustahkamlash, ovqat topish va unga ishlov berishni tartibga keltirish, o‘z jamoa harakatlarini muvofiqlashtirish imkonini bergan. etnografik ma'lumotlar tajribani avloddan-avlodga o‘tkazish va jamoa faoliyati ko‘nikmalarini shakllantirish shakli sifatida o‘yin ulkan ahamiyat kasb etganidan dalolat beradi. ma'lum taqiqlar orasida ovqatga doir xulq-atvor bilan bog‘liq taqiqlar, shuningdek seksual cheklashlar, …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jamiyat falsafasi"

8-mavzu. jamiyat falsafasi. reja: 1.jamiyat tushunchasining mohiyati va uning rivojlanish bosqichlari. 2.jamiyat rivojining iqtisodiy, siyosiy, ma’naviy va ijtimoiy asoslari. 3.fuqarolik jamiyati, davlat boshqaruvi va demokratiya. 4.o’zbekistonda fuqarolarni ijtimoiy himoya qilishning asosiy yo’nalishlari. 5.yangi oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi va yangilangan konstitutsiyaning ijtimoiy ong transformatsiyasiga ta’siri. oʻzbekistonda “yangi maʼnaviy muhit yaratish” va “maʼrifatli jamiyat” konsepsiyasi. tayanch tushunchalar: jamiyat, sotsium. jamiyat sohalari, ijtimoiy institutlar,davlat, fuqarolik jamiyati, demokratiya. ijtimoiy himoya, “yangi maʼnaviy muhit yaratish” va “maʼrifatli jamiyat” konsepsiyasi. jamiyat tushunchasi. jamiyat fanga ma'lum tizimlar orasida eng murakkabi bo‘lib, u...

This file contains 17 pages in DOCX format (54.6 KB). To download "jamiyat falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jamiyat falsafasi DOCX 17 pages Free download Telegram