kompyuter tarmoqlari va internet xizmatlari

DOCX 8 pages 2.0 MB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

7-mavzu. tarmoqli texnologiyalari va internet xizmatlari. (2 soat) reja: 1. kompyuter tarmoqlarining tushunchasi va turlari. 2. tarmoqli texnologiyalarni milliy iqtisodiyotning tarmoq va sohalarida foydalanish. 3. internet xizmatlari bilan ishlash. ishdan maqsad: talabalarga kompyuter tarmoqlari tushuchasi haqida ma’lumotlar berish. kompyuter tarmoqlarining topologiyasi. internet evolyutsiyasi va uning imkoniyatlari, xizmatlari. internetning dasturlari va xizmatlari. internet tarmog’i va uning ahamiyati. internetda axborot qidiruv tizimlari. o’zbekiston respublikasidagi internet tarmog’ining rivojlanishi haqida nazariy ma’lutorlar berish. tayanch iboralar: kompyuter tarmoqlari, kompyuter tarmoqlarining topologiyasi, internet evolyutsiyasi, internetning dasturlari, internetda axborot qidiruv tizimlari, o’zbekiston respublikasidagi internet tarmog’i. qo’llаnilаdigаn tа’lim tеxnоlоgiyalаri: mа’ruzа, nаmоyish etish, blis-so’rоv, klaster, muammoli savol, aqliy hujum. tarmoq tushunchasi va uning ahamiyati. tarmoq - kompyuterlar, terminallar va boshqa qurilmalarning ma’lumot almashishni ta’minlaydigan aloqa kanallari bilan o‘zaro bog‘langan majmui. kompyuterlararo ma’lumotlarni almashishni ta’minlab beruvchi bunday tarmoqlar kompyuter tarmoqlari deb ataladi. tarmoq orqali axborotlarni uzoq masofalarga uzatish imkoniyati vujudga keldi. tarmoq axborotlarni uzatish, alohida foydalanilayotgan kompyuterlarni birgalikda ishlashini tashkil …

2 / 8

bir-biri bilan bog‘lashda ikki xil usuldan foydalaniladi: 1. kabel yordamida bog‘lash. bunda kompyuterlar bir-biri bilan koaksial, o‘ralgan juftlik kabeli (utp) yoki shisha tolali kabellar orqali maxsus tarmoq plata yordamida bog‘lanadi. 2. simsiz bog‘lanish. bunda kompyuterlar bir-biri bilan simsiz aloqa vositalar yordamida, ya’ni radio to‘lqinlar, infraqizil nurlar, wifi va bluetooth texnologiyalari yordamida bog‘lanadi. bir-biri bilan bog‘langan kompyuterlarning bunday majmuasi kompyuter tarmog‘ini tashkil etadi. tarmoq taqdim etadigan hizmatlar. kompyuter tarmoqlari axborotlarni elektr signallari ko‘rinishida uzatish va qabul qilishga ixtisoslashgan muhit. tarmoqlar biror maqsadga erishish uchun quriladi, ya’ni bog‘langan kompyuterlar orqali biror masalalarni echish uchun ixtisoslashtiriladi. tarmoq xizmatlariga quyidagilarni misol tariqasida keltirish mumkin: · fayl server xizmati. bunda tarmoqdagi barcha kompyuterlar asosiy kompyuterning (server) ma’lumotlaridan foydalanish yoki o‘z ma’lumotlarini asosiy kompyuter xotirasiga joylashtirish mumkin; · print server xizmati. bunda tarmoqdagi barcha kompyuterlar o‘z ma’lumotlarini xizmat joriy qilingan kompyuter boshqaruvi orqali qog‘ozga chop qilishi mumkin; · proksi server xizmati. bunda tarmoqqa ulangan barcha kompyuterlar …

3 / 8

erlar o‘rtasidagi axborot to‘qnashishi va buzilishini oldini oladi yoki bartaraf qiladi. kompyuterlar tarmoqlari tashkil etilgandan so‘ng undagi barcha kompyuterlarning manzillari belgilanadi. chunki axborotlarni tarmoq orqali bir kompyuterdan boshqasiga uzatish kompyuter manzillari orqali amalga oshiriladi. jo‘natilayotgan axborotga oddiy hayotimizdagi xat jo‘natish jarayoni kabi uzatuvchi va qabul qiluvchi manzillari ko‘rsatiladi va tarmoqqa uzatiladi. har bir kompyuter kelgan axborotdagi qabul qiluvchi manzilini o‘zining manzili bilan solishtiradi, agar manzillar mos kelsa, u holda axborotni qabul qilib oladi va uzatuvchiga qabul qilib olganligi to‘g‘risida tasdiq yo‘llaydi. xuddi shu tariqa kompyuterlararo axborot almashiniladi. lokal, mintaqaviy va global komp’yuter tarmoqlari. kompyuter tarmoqlarini ularning geografik joylashishi, masshtabi hamda hajmiga qarab bir nechta turlarga ajratish mumkin, masalan: lokal tarmoq - bir korxona yoki muassasadagi bir nechta yaqin binolardagi komp’yuterlarni o‘zaro bog‘lagan tarmoq. mintaqaviy tarmoqlar – mamlakat, shahar, va viloyatlar darajasida kompyuterlarini va lokal tarmoqlarni maxsus aloqa yoki telekommunikatsiya kanallari orqali o‘zaro bog‘lagan tarmoqlar. global tarmoqlar - o‘ziga butun dunyo …

4 / 8

r soniyada aloqa muhiti orqali uzatiladigan millionlab yaxlitlangan bitlar soni; · gbit/sekund – bir soniyada aloqa muhiti orqali uzatiladigan milliardlab yaxlitlangan bitlar soni. axborot kanallarining sihimi ular orqali ma’lum vaqt oralig‘ida uzatiladigan axborot hajmi bilan belgilanadi. bu o‘z navbatida axborot kanallarining o‘tkazish qobilyatini anglatadi. lokal kompyuter tarmog‘i lokal tarmoq tushunchasi, tarmoq strukturasi, tarmoq resurslaridan foydalanish. kompyuterning rivoji hisoblash mashina va telekommunikatsiya vositalarining rivoji bilan bog‘liq. avval hisoblash mashinalar asosida qurilgan teleishlash sistemalari yaratildi. ma’lumotlarni uzatish vositasi sifatida mavjud telefon tarmoqlaridan foydalanildi. ma’lumotlarni teleishlash sistemalarining asosiy elementlari-modemlar, abonent punktlari va kommutatsiyalovchi qurilmalar edi. ma’lumotlarni teleishlash sistemalari faqat analog signallar bilan ish ko‘rar edi. ma’lumotlarni teleishlash sistemalarining kamchiligi- tezkorligining katta emasligi. shaxsiy kompyuterlarning paydo bo‘lishi bilan zamonaviy kompyuter tarmoqlari yaratildi. kompyuter tarmoqlaridan foydalanishning afzalliklari. -resurslarning bo‘linishi. resurslarning bo‘linishi ulardan tejamli foydalanishga imkon beradi. masalan, ulangan barcha qurilmalarni (lazerli printerlar va x.) birgalikda boshqarishga imkon yaratadi; -ma’lumotlarning bo‘linishi. ma’lumotlarning bo‘linishi tashqi (pereferiya) ishchi …

5 / 8

dastur vositalaridan ko‘pchilikning bir vaqtda foydalanish mumkinligi tushuniladi. kompyuter tarmoqlari quyidagi alomatlari bo‘yicha turkumlanadi: -xududiy alomat bo‘yicha lan, wanva man farqlanadi. lan-(locaiareanetwork)lokal tarmoq bir necha (10 km gacha) uzunlikdagi radiusda to‘plangan. taqdim qiluvchi xizmatlarining xilma-xilligi bilan ajralib turadi va bu xizmatlar odatda, on-line rejimida amalga oshiriladi. yuqori sifatli aloqa liniyalarida foydalanib quriladi. lokal tarmoq berk tarmoq bo‘lib, undan faqat chegaralangan doiradagi foydalanuvchilar foydalanishi mumkin. wan-(wide area network)-global tarmoq-yuzlab va minglab kilometr masofada tarqalgan kompyuterlarni birlashtiradi. ko‘pincha mavjud, juda ham sifatli bo‘lmagan aloqa liniyalari ishlatiladi. tezkorligi lokal tarmoqlarga qaraganda pastroq. global tarmoq ochiq tarmoq bo‘lib, ulardan ixtiyoriy foydalanuvchi foydalanishi mumkin. man-(megapolic area network) lokal va global tarmoqlar o‘rtasida oraliq holatni egallaydi (shahar tarmoq). sifatli aloqa liniyalariga va ba’zida yuqori tezkorlikka ega. kompyuter tarmoqlarining topologiyasi tarmoqga ulangan kompyuterlar ko‘pincha stansiyalar yoki uzellar deb yuritiladi. quyida eng ko‘p uchraydigan topologiyalar xususida so‘z yuritiladi. to‘labog‘langan topologiyada ("a"-rasm) har bir kompyuter qolgan barchasi bilan bog‘langan. …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari va internet xizmatlari"

7-mavzu. tarmoqli texnologiyalari va internet xizmatlari. (2 soat) reja: 1. kompyuter tarmoqlarining tushunchasi va turlari. 2. tarmoqli texnologiyalarni milliy iqtisodiyotning tarmoq va sohalarida foydalanish. 3. internet xizmatlari bilan ishlash. ishdan maqsad: talabalarga kompyuter tarmoqlari tushuchasi haqida ma’lumotlar berish. kompyuter tarmoqlarining topologiyasi. internet evolyutsiyasi va uning imkoniyatlari, xizmatlari. internetning dasturlari va xizmatlari. internet tarmog’i va uning ahamiyati. internetda axborot qidiruv tizimlari. o’zbekiston respublikasidagi internet tarmog’ining rivojlanishi haqida nazariy ma’lutorlar berish. tayanch iboralar: kompyuter tarmoqlari, kompyuter tarmoqlarining topologiyasi, internet evolyutsiyasi, internetning dasturlari, internetda axborot qidiru...

This file contains 8 pages in DOCX format (2.0 MB). To download "kompyuter tarmoqlari va internet xizmatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari va interne… DOCX 8 pages Free download Telegram