mustaqillikka erishish arafasida o'zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOCX 13 pages 43.7 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.7 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. asosiy savollar 1. davlat tili to’g’risida qonunning qabul qilinishi. 2. paxta ishi 3. 1989-yil, iyun. farg‘onadagi qonli fojialar 4. ekologik qabohat 5. o’zbekiston bilan markaz munosabatlarining keskinlashuvi. 6. o’zbekistonda prezidentlik boshqaruvi joriy etilishi. 7. i.a. karimovning o’zbekiston prezidenti etib saylanishi. 8. «mustaqillik deklaratsiyasi» ning qabul qilinishi. tayanch iboralar: “qayta qurish”, kadrlar desanti, "paxta ishi", "o’zbek ishi", tanazzul, qatag’on, parchalanish, davla tili to’g’risidagi qonun, suverenitet, mustaqillik deklaratsiyasi, mustaqillik,saylov, referendum, prezidentlik boshqaruvi. 1. davlat tili to’g’risida qonunning qabul qilinishi. o'zbek xalqining milliy ozodlik kurashi 30-yillarning o'rtalariga kelib sovetlar saltanati kuchlari tomonidan shafqatsizlarcha bostirilgan bo'lsada, xalqimizning qalbida, uning ongi shuurida istiqlol uchun, mustaqillik uchun mustamlakachi. kelgindi zolimlarga qarshi kurash g'oyasi zarracha bo'lsada so'ngan emas. bu kurash dahshatli jahon urushi yillari (1939-1945)da ham, urushdan keyingi davrda ham turli ko'rinish, shakl va usullarda, goh ochiqchasiga, goh yashirincha olib borildi. ayniqsa bu kurash 80-yillarda o'zining yangi bosqichiga kirdi. vatan tarixining …

2 / 13

gan emas. sovetlar va kommunistik firqa islom diniga qarshi «din xalq uchun afyundir» degan qoidani asos qilib oldi, milliy qadriyatlarimizga qarshi tinimsiz kurashdi. i.b.usmonxo'jayev o'zkp xxi syezdida hisobot ma'ruzasida bunday degan edi: «namangan viloyatida noxush diniy vaziyat hamon davom etib kelmoqda. shu viloyatning shahar va rayonlarida ro'yxatga olinmagan diniy birlashmalar qonunga xilof ravishda ish ko'rib kelmoqda, o'smirlar va ayollarga gruppa-gruppa qilib diniy aqidalarni o'rgatish faktlari aniqlandi... o'zbekiston milliy mustaqilligi uchun kurashning ikkinchi yo'nalishi - umumma'rifiy harakat, siyosiy va demokratik erkinliklar uchun kurash tarafdorlaridir. bu yo'nalishning asosini o'zbekiston ziyolilarining ilg'or taraqqiyparvar so'l qanoti tashkil etadi. xullas ijodkor ziyolilar o'zlarining to'laqonli ijod durdonalari, badiiy-publitsistik asarlari, shc'rlari va maqolalari bilan keng xalq ommasining qalblariga yetib bordilar, ularni razolat va g'aflat uyqu-sidan uyg'otdilar. ana shu milliy uyg'onish jarayonida 1988-yil, 11-noyabrda o'zbekiston tabiati, ma'naviyati va moddiy boyliklarini muhofaza etish «birlik» xalq harakati tashkiliy jihatdan uyushdi. 1989-yildan e'tiboran islom karimov hokimiyat tepasiga kelgach, uning siyosiy jasorati …

3 / 13

ning quyidagi so'zlari bu borada e'tiborlidir: «umuman, men birinchi kotib etib saylanganimda, o'zbekiston xalqi ruhiy shikasta holatida edi. dcmak, ishni ruhiyatni tuzatishdan boshlash kerak. xalq - bu til, demak, qancha yillar mobaynida o'zbek tili o'z yerida ikkinchi toifadagi, iste'molchi uchun majburiy hisoblanmagan til bo'lib keldi, necha yillar davomida o'zbek rusning yonida o'zining tengsizligini, «katta og'a»ga qaramligini his etib keldi. nima uchun bunga chidash kerak? biz davlat tili to'g'risidagi qonunni qabul qildik, bu esa ko'z o'ngimizda o'zbeklarning milliy o'zini o'zi anglashini yaxshiladi»[footnoteref:1]. [1: «xalq so‘zi», 1991 yil, 15 avgust. ] ha, o'zbekiston oliy kengashi tomonidan 1989-yil, 21-oktabrda «o`zbekiston ssrning davlat tili haqida»gi qonunning qabul qilinishi va o'zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi mamlakatdagi barcha demokratik va vatanparvar kuchlarning uzoq yillardan beri orziqib kutgan tarixiy g'alabasi bo'ldi. 1989 yil 21-oktabrda qabul qilingan «o`zbekiston respublika-sining davlat tili haqida»gi qonun xalqimiz milliy ongining rivoj-lanishida, mamlakat mustaqilligining mustahkamlanishida, madaniy merosning tiklanishi va jamiyatning ma'naviy yangilanishida …

4 / 13

di. davlat tili respublika ijtimoiy hayotiga chuqurroq kirib bordi. ayni paytda boshqa milliy tillarni o'rganish va ulardan foydalanish uchun sharoitlar yaratildi. til muammosiga jiddiy ilmiy-amaliy tarzda yondashuv ta'minlandi. bu esa, qonun qabul qilish arafasida ayrim kishilarda pay do bo'lgan til muammolari atrofida, xususan, davlat tili bilan bir qatorda rasmiy til ham e'lon qilinarmish, degan uydirmalar, soxtakorliklar va siyosiy o'yinlarni bartaraf etdi. respublikada yashaydigan boshqa xalqlarning tillarini o'rganish va qo'llash erkinligi ta'minlanishi bilan birga o'zbekistonda aholining mutlaq ko'pchiligi foydalanadigan bitta davlat tili bo'lishi ke-rak, degan nuqtayi nazarga amal qilindi. 2. paxta ishi qatag'onlikning navbatdagi yangi bosqichi 80-yillarga to'g'ri keldi. bu qatag'onlik sovetlar hukumatining yana bir navbatdagi nayrangi bo'lib, «o’zbek ishi», «paxta ishi», «o’zbek mafiyasb», «qo'shib yozish» kabi izohli lug'atimizga mustamlakachilar tomonidan kiritilgan yangi so'zlar bilan bog'liq. «o’zbek ishi, - deb yozadi o'tkir hoshimov - 30- va 50-yillardagi qatag'onlarning mantiqiy davomidir. sovet siyosati har 10-15-yilda kalla olib turmasa ko'ngli joyiga tushmagan. to'g'ri, …

5 / 13

o shahar savdo idorasining direktori qudratovlarning poraxo'rligiga taalluqli ma`lumotlar dxqda bo`lgan. bu shaxslar buxoro viloyati firqa qo'mitasining birinchi kotibi a.karimov himoyasida bo`lgan va unga «oshirib» turishgan. a.karimov esa o'z navbanda sh.rashidov bilan yaqin aloqada bo`lgan. shu bois melkumov va uning gumashtalari o'z oldilariga muzaffarov va qudratovni fosh qilish orqali a.kanmovga chiqish va so'ngra u orqali sh.rashidovni «nishonga» olishni mo'ljallab harakat qilganlar. 1983-yilda buxoroda ilgaridan o'ylab rejalashtirilgan va amalga oshirilgan «operatsiya» tufayli muzaffarov va qudratovlar qamoqqa olindilar. ular xalqqa ma`lum bo`lgan birinchi o'zbek millionerlari bo'lib chiqdi. bu ish darhol moskvaga oshirildi va markazda ana shu tariqa «o'zbek ishi» paydo bo'ldi. sssr prokuraturasining tergov qismi boshlig'i g.p.karakozov darhol tergov guruhi tuzib, unga boshqa bir armani - t.x.gdlyanni rahbar qilib tayinladi. tergovchilar guruhiga kiritilgan vakillarining deyarlik hammasi gdlyan bilan yaqin va hamtovoq bo`lgan shaxslar edi. «paxta ishi», «qo'shib yozishlar» masalasi ham aslida 1983-yilda boshlangan. o'zkompartiya mqning xvi plenumi va unda inomjon usmonxo'jayevning markazdan …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillikka erishish arafasida o'zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"

mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. asosiy savollar 1. davlat tili to’g’risida qonunning qabul qilinishi. 2. paxta ishi 3. 1989-yil, iyun. farg‘onadagi qonli fojialar 4. ekologik qabohat 5. o’zbekiston bilan markaz munosabatlarining keskinlashuvi. 6. o’zbekistonda prezidentlik boshqaruvi joriy etilishi. 7. i.a. karimovning o’zbekiston prezidenti etib saylanishi. 8. «mustaqillik deklaratsiyasi» ning qabul qilinishi. tayanch iboralar: “qayta qurish”, kadrlar desanti, "paxta ishi", "o’zbek ishi", tanazzul, qatag’on, parchalanish, davla tili to’g’risidagi qonun, suverenitet, mustaqillik deklaratsiyasi, mustaqillik,saylov, referendum, prezidentlik boshqaruvi. 1. davlat tili to’g’risida qonunning qabul qilinishi. o'zbek xalqining milliy ozodlik kurashi 3...

This file contains 13 pages in DOCX format (43.7 KB). To download "mustaqillikka erishish arafasida o'zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillikka erishish arafasid… DOCX 13 pages Free download Telegram