yerlarning meliorativ holati

PPTX 24 pages 488.3 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 488.3 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

5-ma’ruza: yerlarning meliorativ holatiga tabiiy va antropogen omillarining ta’siri-2 soat 5-ma’ruza: yerlarning meliorativ holatiga tabiiy va antropogen omillarining ta’siri-2 soat 1 reja 1.tuproqning sho‘rlanish manbalari (tog‘ jinslari minerallarning parchalanuvi, qadimiy dengiz tuz yotqiziqlari) va unga tabiiy sharoitlarning ta’siri. 2.minerallashgan sizot suvlari va ularning tuproq sho‘rlanishidagi roli. 3.gidrogeologik mintaqalar; irrigasiya-xo‘jalik sharoitlarining tuproq meliorativ holatiga ta’siri. adabiyotlar norqulov u., sheraliev x. “qishloq xo‘jalik melioratsiyasi” darslik, t. 2003. 240 b qoraboeva t.m., gofirov a.j. melioratsiya va yer tuzish o’quv qo’llanma. t.:toshdau 2019. 330 b. azimboev s., tuxtashev b., karabaeva t., berdiboev v., nurmatov b. qishloq xo‘jalik melioratsiyasi va yer tuzish fanidan amaliy va tajribaviy mashgulotlar. toshkent 2012. 187 b norqulov u. axmirzaev sh. sayimbetov a. dexkonchilik va melioratsiya asoslari fanidan laboratoriya va amaliy mashgulotlar. toshkent 2017. 217 6. 1.tuproqning sho‘rlanish manbalari (tog‘ jinslari minerallarning parchalanuvi, qadimiy dengiz tuz yotqiziqlari) va unga tabiiy sharoitlarning ta’siri tuproq, er usti va er osti suvlarining tarkibida asosan …

2 / 24

da tuz to‘planish sakllari 4) yer osti suvlarining bug‘lanishidan tuz to‘planishi 5) antropogen tuz to‘planishi quruqlikda tuz to‘planish sikllari, ya’ni materiklarning ichki qismlaridagi berk o‘lkalarda tuzlarning bir joydan ikkinchi joyga borib to‘planishi. dengiz yaqinida tuz to‘planish saikllari, ya’ni dengiz sohillarida va sayoz suvli ko‘ltiq qirg‘oqlarida dengiz suvlarining to‘planishi deltalarda tuz to‘planish sakllari, ya’ni daryo suvlarining quruqlikdan olib keladigan tuzlari hamda turli vaqtlarda dengiz tomonidan keladigan tuzlar yer osti suvlarining bug‘lanishidan tuz to‘planishi, bunda erning chuqur qatlamlaridagi sho‘r suvlarni tektonik yoriqlar orqali er yuzasiga chiqishi va bug‘lanishi. antropogen tuz to‘planishi, yani sho‘r erlarni meyoridan ortiqcha sug‘orish, sug‘orish tarmoqlaridan filtrlanayotgan suvlar evaziga minerallashgan sizot suvlarining ko‘tarilishidan hamda sho‘r suvlar bilan ekinlarni sug‘orish oqibatida to‘planayotgan tuzlar shu bilan birga ekinlarga meyoridan ortiqcha mineral o‘g‘itlarni solinganda ham tuproqda tuzlar ko‘payadi tuzlarning tarqalishida katta rol o‘ynaydi yer usti suvlari yer osti suvlari sizot suvlari shamol 2.minerallashgan sizot suvlari va ularning tuproq sho‘rlanishidagi roli. sizot suvlarida …

3 / 24

shgan 10-20 6 juda kuchli minerallashgan 20-40 7 namakobga yaqin 40-50 8 namakob > 50 3.gidrogeologik mintaqalar; irrigasiya-xo‘jalik sharoitlarining tuproq meliorativ holatiga ta’siri. tuproqning paydo bo‘lish jarayonida hamda sho‘rlanish va botqoqlanishda tabiiy gidrogeologik sharoitlar, yani sizot suvlarining joylashish chuqurligi,oqim tezligi va minerallashganligi katta ahamiyatga ega. shuning uchun ham daryo havzalari, yani suv ayirgichlardan to sohilgacha bo‘lgan masofa to‘rtta gidrogeologik mintaqalarga bo‘linadi (m.legostaev, 1959 i-gidrogeologik mintaqa- er usti suvlarining singib kirish mintaqasi. bu mintaqa tog‘ va tog‘ oldidagi suv yig‘ish va daryolarning konus yoyilmalarining ustki qismlardagi maydonlarni o‘z ichiga oladi. iqlimi ancha salqin, yillik yog‘ingarchilik miqdori 400-600 mm va undan ko‘p, bug‘lanish esa kam (1000-1200mm) bo‘ladi. joyning relefi asosan makro relef, mezorelefli va katta nishablikka ega. tuproqning ustki qatlami uncha qalin bo‘lmagan (1,5-2 m) qumoq va gil zarrachalaridan iborat. sizot suvlari bosimsiz, joylashish sathi 10-30 m va undan ham chuqurda bo‘ladi, oqim tezlig juda katta. sizot suvlari chuchuk (minerallashganlik darajasi 0,2-0,3 …

4 / 24

qish tezligi nisbatan kam yoki oqimsiz bo‘lgan erlarda esa, kuchsiz minerallashgan (1-5 g/l) bo‘ladi.sizot suvlari minerallashgan erlarda kam sho‘rlangan tuproqlar uchraydi. iii-gidrogeologik mintaqa- sizot suvlarining tarqalish (bug‘lanish) mintaqasi. bu mintaqa maydoni eng kattabo‘lib, kichik va katta daryo (so‘x, shoximardon, amudaryo, sirdaryo)larning o‘rta va quyi oqimlarini shuningdek cho‘l mintaqasidagi tekisliklarni (qizilqum, qoraqum, mirzacho‘l, qarshi cho‘li va hokazo) o‘z ichiga oladi. bu mintaqaning relefi, asosan, mikro va qisman mezorelefli bo‘lib kichik nishablikka ega. tuproqlarning mexanik tarkibi turlicha, lekin asosiy qismida birinchi va ikkinchi mintaqa tuproqlariga nisbatan mayda zarrachali tuproqlar keng tarqalgan hamda bu tuproqlar qalin qatlamga ega.bunday tuproqlar odatda kapillyar naychalari orqalisuvni juda balandga ko‘tarish qobiliyatiga egadir iv-gidrogeologik mintaqa- sohil mintaqasi. bu mintaqa allyuvial yotqiziqlardan bunyodga kelgan daryo sohil pag‘onalarini o‘z ichiga oladi.sohillarni har yili yoki davriy ravishda toshqin suvlari bosganligidan, keyinchalik unda malum darajada oqizindi bo‘ladi. shuning uchun sohil mintaqasi tuproqlarining mexanik tarkibi xilma-xil bo‘ladi. sohil mintaqasining sizot suvlari er yuzasiga …

5 / 24

rf tuproqlar 2-3 iv qumli va qumoq tuproqlar -/- v o‘rtacha va engil qumoq, tuzilishi bo‘yicha bir hil yoki pastga tomon engillashadigan og‘ir qumoq tuproqlar -/- vi og‘ir qumoq va soz tuproqli bir xil, tuzilishi bo‘yicha zich yoki mexanik tarkibi bo‘yicha turli bo‘lgan tuproqlar -/- gidromodul hududlar shkalasi (s.n.rijov va n.f.bespalov malumotlari bo‘yicha) № tuproqning aerasiya qismidagi mexanik tarkibi, tuzilishi sizot suvlar chuqurligi gidromorf tuproqlar 1-2 vii qumli va qumoq tuproqlar -/- viii o‘rtacha va engil qumoq, tuzilishi bo‘yicha bir hil yoki pastga tomon engillashadigan og‘ir qumoq tuproqlar -/- ix og‘ir qumoq va soz tuproqli bir xil, tuzilishi bo‘yicha zich yoki mexanik tarkibi bo‘yicha turli bo‘lgan tuproqlar -/- sug‘orish natijasidagi sho‘rlanish, avvalgi tuproq suv rejimining buzilishi oqibatida sodir bo‘ladi. bunda yer tuproq-gruntning juda chuqur qatlamlaridagi tuz zahiralarini sizot suvlarida erishi hisobiga sho‘rlanadi. bu hodisa ko‘pincha sug‘orish natijasida sizot suvlari sathining umumiy ko‘tarilishi oqibatida vujudga keladi. yer yuziga yaqin joylashgan minerallashgan …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yerlarning meliorativ holati"

5-ma’ruza: yerlarning meliorativ holatiga tabiiy va antropogen omillarining ta’siri-2 soat 5-ma’ruza: yerlarning meliorativ holatiga tabiiy va antropogen omillarining ta’siri-2 soat 1 reja 1.tuproqning sho‘rlanish manbalari (tog‘ jinslari minerallarning parchalanuvi, qadimiy dengiz tuz yotqiziqlari) va unga tabiiy sharoitlarning ta’siri. 2.minerallashgan sizot suvlari va ularning tuproq sho‘rlanishidagi roli. 3.gidrogeologik mintaqalar; irrigasiya-xo‘jalik sharoitlarining tuproq meliorativ holatiga ta’siri. adabiyotlar norqulov u., sheraliev x. “qishloq xo‘jalik melioratsiyasi” darslik, t. 2003. 240 b qoraboeva t.m., gofirov a.j. melioratsiya va yer tuzish o’quv qo’llanma. t.:toshdau 2019. 330 b. azimboev s., tuxtashev b., karabaeva t., berdiboev v., nurmatov b. qishloq xo‘jalik melioratsi...

This file contains 24 pages in PPTX format (488.3 KB). To download "yerlarning meliorativ holati", click the Telegram button on the left.

Tags: yerlarning meliorativ holati PPTX 24 pages Free download Telegram