xalqaro va mintaqaviy iqtisodiy integratsiya

DOCX 25 pages 996,2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
4- mavzu. xalqaro va mintaqaviy iqtisodiy integratsiya 4.1. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning kelib chiqish sabablari, zaruriyati, mazmuni va rivojlanish xususiyatlari 4.2. g‘arbiy yevropa va amerika qit’asida integratsion jarayonlarining rivojlanish tendensiyalari 4.3. osiyo tinch okeani va afrika mintaqalarida integratsion jarayonlarning rivojlanish xususiyatlari 4.4. o‘zbekiston va xalqaro integratsion guruhlar iqtisodiy munosabatlarini faollashtirish masalalari kirish ma’lumki mamlakatimiz istiqlolimizning dastlabki yillaridanoq tashqi iqtisodiy siyosat borasidagi islohotlarini jadal rivojlantirishni samarali yо‘lga qо‘yishga kirishdi va shundan kelib chiqib ushbu boradagi meyoriy-huquqiy ba’zani yaratdi. globallashuv sharoitida mamlakatlarning о‘zaro turli sohalarda integratsiyalashuvi jarayoni jadal kechadi va u respublikalar taraqqiyoti omili bо‘lib xizmat qiladi. insoniyat taraqqiyotining hozirgi bosqichi globallashuv jarayonlarining jadal rivojlanishi orqali tavsiflanadi. globallashuvni iqtisodiy jihatdan qaraydigan bо‘lsak, u jahon xо‘jaligining butun makonini qamrab oluvchi iqtisodiy munosabatlar tizimining tashkil topishi va rivojlanishini anglatadi. ushbu jarayonga esa mamlakatlarning о‘zaro integratsiyalashuvi asos bо‘lib xizmat qiladi. ayniqsa, jahon iqtisodiyotidagi integratsiyalashuv mamlakatimizga xorijiy investorlarni jalb qilishda muhim rol о‘ynaydi, chunki olib qaraydigan bо‘lsak, …
2 / 25
iz rivojining muhim sharti bо‘lgan faol investitsiya siyosatini izchil davom ettiramiz, iqtisodiyotimizni jahon bozoriga integratsiya qilish va eksportni qо‘llab-quvvatlash ustuvor vazifadir. kelgusi yili eksport hajmini 30 foizga oshirib, 18 milliard dollarga yetkazishni maqsad qilib qо‘ymoqdamiz. biz eksportga yо‘naltirilgan iqtisodiyotga о‘tishimiz, ichki bozorda raqobat muhitini shakllantirishimiz zarur», deb ta’kidlab о‘tdilar. dunyoda globallashuv jarayonlari shu darajada jadal kechmoqdaki, ba’zi mamlakatlarning о‘zaro ziddiyatlari mavjudligiga qaramasdan ayrim hollarda ularning birgalikda hamkorlikda ishlashga majbur qilmoqda, aks holda jahon sivilizatsiyasidan ortda qolish kabi holatlarga olib kelishi mumkin. hozirgi sharoitda mamlakatlar о‘rtasida о‘zaro aloqalarning rivojlanishi har bir mamlakatning milliy iqtisodiyotini rivojlanishiga ta’sir kо‘rsatadi. iqtisodiy integratsiya butun bir mamlakatlar milliy xо‘jaliklar darajasida, shuningdek, korxonalar, firmalar, kompaniyalar, korporatsiyalar darajasida ham kuzatiladi. iqtisodiy integratsiya ishlab chiqarish texnologik aloqalarning kengayishi va chuqurlashuvida, resurslardan hamkorlikda foydalanish, kapitallarni birlashtirishda hamda iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish jarayonida bir-biriga qulay sharoitlarni yaratishda, о‘zaro tо‘siqlarni olib tashlashda namoyon bо‘ladi. 4.1. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning kelib chiqish sabablari, zaruriyati, …
3 / 25
a deganda milliy xо‘jaliklar о‘rtasida chuqur barkaror о‘zaro aloqalar va mehnat taqsimoti asosida ishlab chiqarishning yuqori darajadagi baynalminallashuvi tushunilib, u qator mamlakatlar takror ishlab chiqarish tarkibining asta-sekin qо‘shilib ketishiga olib keladi. hozirgi vaqtda mutaxassislar о‘rtasida integratsiya jarayonlariga nisbatan yagona nuqtai nazar yо‘q. iqtisodchilarning bir guruhi integratsiya jarayonida mamlakatlar о‘rtasida yangi tovar oqimlarini shakllantirish hisobiga «resurslarning cheklanganligi» omilini bartaraf etishni eng muhim holat deb biladilar va bu alohida olingan bir mamlakat ichida bir-biriga о‘xshash qimmatroq tovarlar ishlab chiqarishni bartaraf etish yoki ilmiy tadqiqot, tajriba-konstruktorlik ishlariga sarflanadigan mablag‘larni tejash imkonini beradigan texnologik о‘zaro almashuvlarni kengaytirishga imkon tug‘diradi deb hisoblaydilar. olimlarning boshqa guruhi ustunlik qiluvchi shart-sharoitlar sifatida tashqi iqtisodiy omillar, masalan, kollektiv mudofaa qobiliyatini oshirishni ilgari suradilar. integratsiyaga nisbatan hamma nazariy yondashuvlarni umumlashtirib, shuni ta’kidlash joizki, integratsiya-mintaqaviy miqyosda sifat jihatidan yangi iqtisodiy muhitni shakllantirish yо‘li bilan milliy xо‘jalik komplekslarining yaqinlashuvi va bir-biriga kirib, borishini ifodalaydi. jahon iqtisodiyotida integratsiya jarayonlari har bir davlat uchun …
4 / 25
mehnat resurslari xii obyektlari hisoblansa, xalqaro ishlab chiqarish, ilmiy-texnik hamkorlik va ayirboshlashni amalga oshiruvchi iqtisodiy tomonlar xii subyektlari hisoblanadi. 4.1-rasm. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning tuzilishi integratsion tuzilmalarni ishlab chiqarishning integratsiyalashishida erishilgan darajasiga qarab ajratish lozim. bunda integratsiyalashish rasmiy va real xususiyatga ega bо‘lishi mumkinligini hisobga olish zarur. rasmiy integratsiyalashuv ishlab chiqarishni xalqaro darajada umumlashtirishdan iborat bо‘lib, uning asosida mamlakatlar о‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlar xalqaro mexnat taqsimoti asosida tashkil etiladi. real iqtisodiy integratsiya esa ishlab chiqarishning ishtirokchi mamlakatlar ijtimoiy-iqtisodiy kо‘rsatkichlari pariteti asosida xalqaro umumlashtirishdan iborat bо‘ladi. iqtisodiy integratsiya, о‘z navbatida, ishtirokchi mamlakatlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish kо‘rsatkichlarining yaxshilanishi uchun sharoit yaratadi. jahon amaliyoti kо‘rsatishicha, integratsiyadan ichki bozori kichik, resurslarga boy bо‘lmagan, jahon yammida kam ulushga ega bо‘lgan mamlakatlar kо‘proq samara oladi. tahlillar kо‘rsatishicha, xii quyidagi obyektiv omillar va sabablarga asoslanadi: ■ xо‘jalik hayoti baynalmilallashuvining о‘sib borishi; ■ xalqaro mehnat taqsimotining chuqurlashuvi; ■ umumjahon ilmiy-texnika taraqqiyotining о‘ziga xosligi; ■ milliy iqtisodiyotlar ochiqligi darajasining ortishi; ■ integratsiyalashayotgan …
5 / 25
r-biriga bog‘liq bо‘lib, integratsiya mamlakatlar о‘rtasidagi (xalqaro mehnat taqsimoti asosida) barqaror iqtisodiy aloqalarning rivojlanishi va qayta ishlab chiqarishning milliy xо‘jalik doirasidan chetga chiqishi jarayonidir. iqtisodiy integratsiya shakllanishining shart-sharoitlari quyidagilardan iborat: ■ integratsiyalashayotgan mamlakatlar iqtisodiy rivojlanishi va bozor munosabatlaridagi yetukligi darajasining yaqinligi. aksariyat hollarda mamlakatlararo integratsiya sanoat jihatdan taraqqiy etgan yoki rivojlanayotgan mamlakatlar о‘rtasida rivojlanadi; ■ integratsiyalashayotgan mamlakatlarning geografik yaqinligi, aksariyat hollarda umumiy chegara va tarixan shakllangan iqtisodiy aloqalarning mavjudligi. dunyodagi integratsion birlashmalarning aksariyati geografik jihatdan bir-biriga yaqin joylashgan, chegaradosh, transport aloqalariga ega bо‘lgan, kо‘pincha bir tilda sо‘zlashadigan qо‘shni mamlakatlardan boshlangan; iqtisodiy integratsiya shakllanishining shart-sharoitlari quyidagilardan iborat: ■ integratsiyalashayotgan mamlakatlar iqtisodiy rivojlanishi va bozor munosabatlaridagi yetukligi darajasining yaqinligi. aksariyat hollarda mamlakatlararo integratsiya sanoat jihatdan taraqqiy etgan yoki rivojlanayotgan mamlakatlar о‘rtasida rivojlanadi; ■ integratsiyalashayotgan mamlakatlarning geografik yaqinligi, aksariyat hollarda umumiy chegara va tarixan shakllangan iqtisodiy aloqalarning mavjudligi. dunyodagi integratsion birlashmalarning aksariyati geografik jihatdan bir-biriga yaqin joylashgan, chegaradosh, transport aloqalariga ega bо‘lgan, kо‘pincha …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "xalqaro va mintaqaviy iqtisodiy integratsiya"

4- mavzu. xalqaro va mintaqaviy iqtisodiy integratsiya 4.1. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning kelib chiqish sabablari, zaruriyati, mazmuni va rivojlanish xususiyatlari 4.2. g‘arbiy yevropa va amerika qit’asida integratsion jarayonlarining rivojlanish tendensiyalari 4.3. osiyo tinch okeani va afrika mintaqalarida integratsion jarayonlarning rivojlanish xususiyatlari 4.4. o‘zbekiston va xalqaro integratsion guruhlar iqtisodiy munosabatlarini faollashtirish masalalari kirish ma’lumki mamlakatimiz istiqlolimizning dastlabki yillaridanoq tashqi iqtisodiy siyosat borasidagi islohotlarini jadal rivojlantirishni samarali yо‘lga qо‘yishga kirishdi va shundan kelib chiqib ushbu boradagi meyoriy-huquqiy ba’zani yaratdi. globallashuv sharoitida mamlakatlarning о‘zaro turli sohalarda integratsiyalashu...

This file contains 25 pages in DOCX format (996,2 KB). To download "xalqaro va mintaqaviy iqtisodiy integratsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro va mintaqaviy iqtisodiy… DOCX 25 pages Free download Telegram