elektr zanjir-elementlar

PDF 6 pages 287.4 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 287.4 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

4- мавзу. электр занжирларнинг асосий элементлари режа: 1. электр занжирларининг иш режимлари. 2. манбани ташқи контурга максимал қувват бериш шартлари. 3. ом қонуни ва қуввати электр занжирларининг иш режимлари 4.1-расмда ўзгармас ток занжирининг оддий схемаси келтирилган. электр занжирларининг иш режимлари, яъни уларнинг электр ҳолатлари мазкур занжир айрим элементларининг токи, кучланиши, қувватларининг қийматлари билан аниқланади. и 4.1 – расм 4.2 – расм номинал (нормал) режим дегани электр машиналарининг, аппаратларнинг, асбоблар-нинг, симларнинг ишлаб чиқарувчи завод томонидан кўрсатилган номинал қувват билан ишлашидир. салт ишлаш режими деганда ташқи занжир манбадан ажратилган ва унинг қаршилиги (истеъмолчи қаршилиги) амалда чексизга тенг бўлиб (rи = ) занжирдан ток ўтмаганлиги (i=0) даги ҳолат тушунилади. бу ҳолатда манба ичидаги кучланишнинг пасайиши нолга тенг бўлиб, унинг қисмаларидаги кучланиш манбанинг эюк сига тенг бўлади, uc=e (4.2-расм, а). қисқа туташув режими деб манбанинг ташқи қисмаларида кучланиш нолга тенг бўлган занжир ёки занжир элементларининг қаршиликсиз ўзаро уланиб қолишига айтилади. (4.2-расм, б). бунда uқ=0, …

2 / 6

б да эюк ва ток манбаларининг алмашлаш схемалари келтирилган. кўрсатилган схемалар учун 4.4-расм, б дан а схемасига ўтиш ва қайта 4.4-расм, а дан б га ўтиш формулалари қуйидагича ифодаланади: e=riқ ;. электр ҳолати тенгламалари 4.4-расм, а учун: e=u+ri (4.1) ва 4.4-расм, б учун: r u ii ы . (4.2.) ы и и и 4.4 – расм 4.5 – расм манбани ташқи контурга максимал қувват бериш шартлари ташқи занжир резисторининг қаршилиги истеъмолчининг қаршилиги rи га тенг бўлса, (4.1-расм) ундаги ток ва кучланиш қуйидагича боғланади: u=rиi бу муносабат занжирнинг пассив участкаси учун ом қонунини ифодалайди. агар (4.1) ни қуйидагича ифодалаш мумкинлигини ҳисобга олсак, е=ri+rиi. (4.3) бундан оддий берк контур учун ом қонунининг ифодасини олиш мумкин. иrr e i   . (4.4) у ҳолда  2 2 2 и n ии rr er irp   . (4.5) манбани параллел алмашлаш схемаси учун ташқи занжирнинг токи (2.2) ифодага асосан: r ir i …

3 / 6

миддаги кучланишнинг тушиши дейилади. иш, энергия ва қувват истемолчидаги зарядларни кўчиришда бажарилган иш қуйидагича топилади: a=e·i·t (4.10) (iii.5) тенгламадан фойдаланиб: a=i·t(u0+u)=u0·i·t +u· i·t=w0+w (4.11) эканлигини топамиз. бунда: w0= u0·i·t - манбада иссиқликка айланадиган энергия. w = u· i·t ташқи занжирда сарф қилинадиган энергия. ишнинг бажарилиши тезлиги қувват дейилади. )(btie t a p  - манбанинг қуввати (4.12) )(btiu t w p  - истеъмолчининг қуввати (4.13) )(0 0 btiu t w p  - исроф бўлган қувват (4.14) қаршиликларни кетма-кет улаш. агар битта қаршиликнинг (истеъмолчининг) охирги қисми иккинчи қаршиликнинг (истеъмолчининг) бош қисмаси билан, иккинчи қаршиликнинг (истеъмолчининг) охирги қисмаси учинчи қаршиликнинг (истеъмолчининг) бош қисмаси билан ва ҳаказо уланса, бундай уланишга кетма-кет уланиш дейилади (4.4 - расм). у ҳолда ҳамма қаршиликлар (истеъмолчилар) орқали бир хил ток ўтади, чунки занжирнинг бирорта нуқтасида зарядлар йиғилмайди. ом қонуни бўйича қаршиликлардаги кучланишлар: 4.7 - расм. резисторларни кетма-кет улаш. u1=i·r1, u2=i·r2, u3=i·r3. ток кучи занжирнинг барча қисмларида …

4 / 6

си биринчи тугунга уланади (iii.6 - расм). қаршиликларнинг ҳар юиридаги кучланиш а ва b тугунлар орасидаги кучланишга тенг бўлганлиги учун, шахобчаларнинг қаршиликлардаги кучланишлари бир хил бўлади, яъни: u=u1=u2=u3 кирхгрофнинг биринчи қонунига биноан: i= i1+ i2+ i3 ёки 3 3 2 2 1 1 r u r u r u r u э  бунда: r3 - эквивалент қаршилик. u- га қисқартирилгандан сўнг: 321 1111 rrrrэ  ёки gэ= g1+ g2+ g3. бунда: gэ- эквивалент ўтказувчанлик. демак, қаршиликлар параллел уланганда занжирнинг эквивалент ўтказувчанлиги алоҳида шахобчалар ўтказувчанликларининг йиғиндисига тенг экан. шуни таъкидлаш керакки, параллел уланган шахобчаларнинг эквивалент қаршилиги энг кичик қаршиликдан ҳам кичикдир. қаршиикларни аралаш улаш. 5.2-расм. резисторларни параллел аралаш уланганда резисторларнинг бир қисми бир-бири билан кетма-кет уланади, бошқа қисми эса параллел уланган бўлади. шунинг учун ҳар бир занжирнинг эквивалент қаршилиги алоҳида ҳисобланади. буни қуйидаги мисолда кўриб чиқамиз (5.3 - расм).

5 / 6

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr zanjir-elementlar"

4- мавзу. электр занжирларнинг асосий элементлари режа: 1. электр занжирларининг иш режимлари. 2. манбани ташқи контурга максимал қувват бериш шартлари. 3. ом қонуни ва қуввати электр занжирларининг иш режимлари 4.1-расмда ўзгармас ток занжирининг оддий схемаси келтирилган. электр занжирларининг иш режимлари, яъни уларнинг электр ҳолатлари мазкур занжир айрим элементларининг токи, кучланиши, қувватларининг қийматлари билан аниқланади. и 4.1 – расм 4.2 – расм номинал (нормал) режим дегани электр машиналарининг, аппаратларнинг, асбоблар-нинг, симларнинг ишлаб чиқарувчи завод томонидан кўрсатилган номинал қувват билан ишлашидир. салт ишлаш режими деганда ташқи занжир манбадан ажратилган ва унинг қаршилиги (истеъмолчи қаршилиги) амалда чексизга тенг бўлиб (rи = ) занжирдан ток ўтмаганлиги (i=...

This file contains 6 pages in PDF format (287.4 KB). To download "elektr zanjir-elementlar", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr zanjir-elementlar PDF 6 pages Free download Telegram