koronar qon aylanishi etishmovchiligi ustida qollanadigan vositalar

DOCX 25 pages 2.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
14.3. коронар қон айланиши етишмовчилигида қўлланиладиган воситалар коронар етишмовчилик билан боғлиқ патологик ҳолатлар “юрак ишемик касаллиги” (ёки юракнинг коронар касаллиги) атамасида умумлашади. юракнинг ишемик касаллигига стенокардия (“кўкрак қисиши”[footnoteref:1]) ва миокард инфаркти киради. мазкур бўлимда асосий диққат стенокардия фармакотерапиясига бағишланади. [1: “кўкрак қисиши” лотинча номи – angina pectoris. шу сабабли, уни даволашда қўлланиладиган дори воситалари кўпинча антиангинал, ёки антиангиноз воситалар ҳам дейилади.] 14.3.1. стенокардияни даволашда қўлланиладиган воситалар (антиангинал воситалар) коронар етишмовчилик, жумладан стенокардия юракнинг кислородга бўлган талаби ва унинг кон билан таъминланиши (кислород етказиб берилиши) ўртасидаги номутаносиблик натижасида келиб чиқади. шу ердан моддалар таъсирининг стенокардияда самарали икки муҳим тамойили юзага чиқади. улар юрак ишини пасайтириш туфайли унинг кислородга бўлган талабини пасайтиради ёки юракда қон айланишни яхшилайди. юрак уришини секинлаштириш ва мос равишда кислородга бўлган энергетик талабини камайтириш турли йўллар орқали амалга ошириш мумкин (1-жадвал). улардан бири – умумий веноз ва артериал босимни тушириш орқали юракка бўлган юкламани камайтиришдир (афтидан, бу нитроглицериннинг …
2 / 25
келиши мумкин. юракнинг кислородга бўлган талаби юрак қисқаришлар сони камайганда (брадикардия чақирувчи дори воситалар орқали) ва миокард метаболизми сусайганда ҳам кузтилади. 1-жадвал: юракнинг кислородга бўлган талабини ва кислород етказиб берилишини аниқловчи омиллар. о2 га бўлган талаб о2 етказиб берилиши диастолик босим (олд-юклама) систолик босим (кейинги-юклама) миокард деворининг зўриқиши юрак қоринчалари ҳажми юрак ўлчами (радиуси) қоринча босими юрак қисқаришлар сони қискарувчанлик қондан о2 экстракцияси (%) коронар қон айланиш аортадаги диастолик босим коронар артериолалар қаршилиги метаболик ауторегуляция (аденозин) эндокардиал-эпикардиал (коронар қон айланиш) коронар коллатерал қон айланиш йирик коронар артериялар диаметри коронар томирларни кенгайтириш йўли билан коронар қон айланишни ва миокарднинг оксигенациясини ошириш мумкин. одатда бу ҳолат моддаларнинг томирлар силлиқ мушагига тўғридан-тўғри таъсири натижасида юзага келади. хусусан, силлиқ мушак ҳужайралари ичига кальций ионлари киришини сусайтирувчи моддалар шундай таъсир қилиш хусусиятига эга (верапамил). бундан ташқари, антиангинал дори воситалар, миокарда коронар томирларни кенгайтирувчи эндоген моддаларнинг (масалан, аденозин) тўпланишига олиб келади. дипиридамол шундай типда таъсир қилади. …
3 / 25
кўрсатиб ўтилган, масалан, бу ҳолат эуфиллин юборилганда кузатилади. юракда коллатерал қон айланишининг ортиши, стенокардияда қўлланиладиган дори воситалари учун хос бўлган хусусият ҳисобланади. ушбу тамойиллар антиангинал воситалар гуруҳининг қуйидаги таснифига асосланган. миокарднинг кислородга бўлган эҳтиёжини камайтирувчи моддалар миокардга кислород етиб боришини оширувчи моддалар органик нитратлар нитроглицерин, сустак, тринитролонг, нитронг, эринит, нитросорбид мононитрат, l-типи кальций каналларини блокловчи моддалар верапамил, дилтиазем, нифедипин, калий каналлари активаторлари никорандил, турли хил моддалар амиодарон β-адреноблокаторлар тож томирларни кенгайтирувчи моддалар анаприлин миотроп таъсирли препаратлар талинолол дипиридамол атенолол метопролол брадикардияда қўлланилувчи препаратлар коронароспазмни бартараф қилувчи рефлектор таъсиргаэга препаратлар ивабрадин алинидин валидол фалипамил шуни қайд этиш зарурки, стенокардиянинг фармакотерапияси комплекс характерга эга. шунинг учун, кўрсатилган антиангинал дори воситалари билан бирга турли хил таъсир қилиш хусусиятига эга бўлган бошқа моддалар хам қўлланилади. ушбу патологияларда қуйидаги дори воситалари гуруҳидан фойдаланилади. · миокарднинг кислородга бўлган талаби ва унга кислороднинг етказиб берилиши ўртасидаги мувозанатни меъёрлаштирувчи препаратлар. · кардиопротектор воситалар. · тромб ҳосил бўлишига тўсқинлик …
4 / 25
тлардан иборат. узоқ вақт, нитроглицериннинг коронар қон айланишини ошириш таъсири асосида коронар қон томирларини тўғридан-тўғри миотроп кенгайтирувчи таъсирига боғлиқ, деб ҳисоблашган. бироқ, стенокардияли беморларда коронар синуснинг катетеризацияси тил остига қўйилган нитроглицериннинг коронар қон айланишини оширмаганлигини кўрсатган, аммо йирик томирлар кенгайган. шу билан бирга, чап коронар артерияга нитроглицерин юборилганда, беморларда коронар синусда қон айланишни оширган, лекин стенокардия хуружини бартараф этмаган. нитроглицерин вена ичига юборилганда керакли самара кузатилган. олинган натижага кўра, нитроглицериннинг антиангинал самараси кўпроқ унинг экстракардиал таъсирига боғлиқ. стенокардия хуружини бартараф қилишининг асосий сабаби, веноз ва артериал босимнинг пасайиши ва шунга мос равишда юракка келаётган веноз қон ҳажмининг ва периферик томирлар қаршилигини камайиши билан тушунтирилади. бу эса ўз навбатида юрак ишини, миокардни кислородга бўлган талабини камайтиришга сабаб бўлади. бундай шароитда қон айланиш даражаси ва оксигенация адекват бўлиб, гипоксия ҳолати бартараф этилади. томирларнинг нитроглицеринга сезувчанлигига кўра улар қуйидаги тартибда бўлади: веналар > артериялар > артериолалар ва капилляр сфинктерлар. томирлар силлиқ мушакларини бўшаштириш …
5 / 25
даги томирларни кенгайтиради. коллатерал қон айланишни яхшилайди, коронар томирларни торайтирувчи марказий рефлекслар тармоғини блоклайди (1-схема). [2: тиқилиш, томирнинг ёпилиши; лотинча occlusio – қулфланиш, ёпилиш, блокланиш.] нитроглицерин шунингдек мия, ички органлар, тўрпарда томирларини ҳам кенгайтиради. миотроп таъсирли спазмолитик сифатида ички органларда жойлашган силлиқ мушаклар тонусини пасайтиради (ҳазм тракти, бронхиолалар ва б.). ножўя таъсирларидан рефлектор тахикардия кўпроқ кузатилади (артериал босимнинг тушиши билан боғлиқ компенсатор реакция), бош оғриғи, бош айланиши. бу ҳодисалар кўпроқ препарат биринчи марта киритилганида намоён бўлади. кейинчалик бош оғриғи симптомлари интенсивлиги пасаяди ва бора-бора йўқолиб кетади. шу билан бирга, стенокардияни бартараф этиш хусусияти сақланиб қолади. нитроглицеринни қўлланилганда, айниқса дозаси ошганда артериал босимни кескин тушиб кетиши ва коллапс кузатилиши мумкин. нитроглицеринни узоқ вақт танафуссиз қўлланилганда ўрганиб қолиш келиб чиқади (масалан, вена ичига юборилганда ўрганиб қолиш 24 соат ичида келиб чиқади). дори воситани даврий қўлланилганда бу практик ахамиятга эга эмас. тез ва қисқа вақт таъсир қилувчи нитроглицерин стенокардия хуружини бартараф қилиш учун …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "koronar qon aylanishi etishmovchiligi ustida qollanadigan vositalar"

14.3. коронар қон айланиши етишмовчилигида қўлланиладиган воситалар коронар етишмовчилик билан боғлиқ патологик ҳолатлар “юрак ишемик касаллиги” (ёки юракнинг коронар касаллиги) атамасида умумлашади. юракнинг ишемик касаллигига стенокардия (“кўкрак қисиши”[footnoteref:1]) ва миокард инфаркти киради. мазкур бўлимда асосий диққат стенокардия фармакотерапиясига бағишланади. [1: “кўкрак қисиши” лотинча номи – angina pectoris. шу сабабли, уни даволашда қўлланиладиган дори воситалари кўпинча антиангинал, ёки антиангиноз воситалар ҳам дейилади.] 14.3.1. стенокардияни даволашда қўлланиладиган воситалар (антиангинал воситалар) коронар етишмовчилик, жумладан стенокардия юракнинг кислородга бўлган талаби ва унинг кон билан таъминланиши (кислород етказиб берилиши) ўртасидаги номутаносиблик натижасида ...

This file contains 25 pages in DOCX format (2.2 MB). To download "koronar qon aylanishi etishmovchiligi ustida qollanadigan vositalar", click the Telegram button on the left.

Tags: koronar qon aylanishi etishmovc… DOCX 25 pages Free download Telegram