mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOCX 18 pages 54.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.5 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. reja: 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. 2. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” nomli kampaniyalar. 3. aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. orol fojiasi. 4. farg‘ona voqealari. 1989 yil o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘zgarishlar. milliy manfaatlar ustuvorligining o‘sib borishi. 5. i.karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 6. 1991 yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. ajdodlarimizning tabiat bilan bog‘liq an’anaviy odob-axloq qoidalari, milliy an’analari, udum va marosimlari unutildi. jumladan, ming yillar mobaynida shakllanib, sayqal topib, nishonlanib kelingan "hosil bayrami", "qovun sayli", "gul sayli", "navro‘z" kabi bayram va udumlar unutildi yoki ta’qiqlab qo‘yildi. "navro‘z"ning sun’iy ravishda "navbahor"ga aylantirilishi yoki unga eskilik sarqiti deya qaralishi oqibatida navro‘z bilan aloqador odamlarning tabiatga, o‘simliklarga, yerga munosabati o‘zgardi, ular bilan bog‘liq an’analar unutilish arafasida qoldi. xalqimizning ko‘proq qishloq xo‘jaligi mehnatiga jalb …

2 / 18

ekstensiv rivojlantirilishi, kollektor-zovur tizimlari qurilsada, ular asosan paxtachilik uchun xizmat qildi hamda kanal, lotoklar suvlari sug‘orish uchun muttasil yuqori hajmlarda olindi. shu bois havzalardagi suvning salmog‘i kamaya boshladi. orol dengizining qurishi keskin muammo, aytish mumkinki, milliy ekoinqiroz xavfini kuchaytirdi. yuqoridagi fikrlarimizdan kelib chiqib xalqning ma’naviy hamda tarixiy an’analarining e’tiborga olinmaganligi va ekoinqirozning kelib chiqish sababalarini quyidagi omillar bilan izohlash mumkin: birinchidan, ekologiyaga zarar yetkazmaslik nuqtai nazaridan ishlab chiqarish korxonalarining mahalliy shart-sharoitlarga moslab joylashtirilmaganligi; ikkinchidan, qishloq xo‘jaligida suvni va mehnatni ko‘p talab qiladigan ekinlarni, ayniqsa, paxta ekin maydonlarining kengaytirilishi; uchinchidan, qishloq xo‘jaligida son ortidan quvilib, sifatiga kam e’tiborberilishi; to‘rtinchidan, ekoinqirozning yana muhim ko‘rinishi bu, fuqarolar ma’naviyatida tabiatga oqilona munosabat faqatgina sotsializm qaror topgan jamiyatdagina mavjud bo‘ladi, degan umuminsoniy qarashlarga zid dunyoqarash shakllantirilishi; beshinchidan, mintaqani iqtisodiy rivojlantirishda atrof-muhitga salbiy ta’sir etish mumkin bo‘lgan jarayonlar e’tiborga olinmaganligi va ilmiy asoslanmaganligi; oltinchidan, mahalliy aholi turmush darajasini yaxshlishga qaratilgan ijtimoiy siyosatning kuchsizligi kabilardir. bularning barchasi …

3 / 18

ishiga imkoniyat yaratdi. o‘zssrning ijtimoiy-siyosiy hayotida 1984 yil 23 iyunda bo‘lgan o‘zbekiston kompartiyasi mk xvi – plenumi mash’um rol o‘ynadi. moskva tashabbusi va ko‘rsatmasi bilan tashkil qilingan mazkur plenumda qabul qilingan hujjatlar respublikada o‘zbek xalqini asossiz badnom etish kompaniyasini boshlab berdi. sobiq respublika rahbarlari markazga murojaat qilib o‘zbekistonga markazdan rahbar kadrlarni yuborishni iltimos qildilar.markazning tazyiqi ostida 1984 yildan o‘zbekistondagi rahbarlik lavozimlariga sobiq ittifoqning har xil joylaridan «kadrlar desanti» kela boshladi. birgina 1984–1987 yillarda moskva, leningrad va rossiyaning boshqa shaharlaridan 400 dan ortiq kishi o‘zbekistonning partiya, sovet, ma’muriy-xo‘jalik organlariga ishga yuborilgan. kadrlarni almashtirish siyosati ayanchli tus oldi. natijada markazdan o‘zbek xalqining urf-odatlari, ana’nalari haqida umuman tasavvurga ega bo‘lmagan rahbar xodimlarning respublikaga yuborilishi va mazkur “kadrlar desanti”ning faoliyati ko‘plab salbiy holatlarning kelib chiqishiga sabab bo‘ldi. o‘zbekiston kompartiyasi markaziy komitetining ikkinchi kotibligiga anishchev, ministrlar soveti raisining birinchi o‘rinbosari ogarok, oliy sovet prezidiumi raisning o‘rinbosari etib romanovskiy, respublika prokurori etib buturlin, uning o‘rinbosarligiga gaydanov, …

4 / 18

h yo‘lidagi urunishlar ham samara bermadi. kpss mq ning 1985 yil (aprel) plenumi mamlakatda vujudga kelgan vaziyatni tahlil qilib, sovet jamiyatini “qayta qurish” zarurligi borasida ko‘rsatmalar berdi. plenum ijtimoiy hayotni “demokratlashtirish”, “oshkoralikni joriy qilish”, milliy siyosatni “takomillashtirish”, umuman jamiyat hayotining barcha sohalarini “chuqur isloh qilish” yo‘lini e’lon qildi. lekin amalda bu siyosat islohotlarni amalga oshirishning aniq konsepsiyasi bo‘lmasdan, balki chuqur inqirozga yo‘l tutgan sovet mustabid tuzumini saqlab qolishga, markazning milliy respublikalar ustidan nazoratini kuchaytirishga yo‘naltirilgan edi. o‘zbekistonning sobiq partiya va hukumat rahbarlari (r.nishonov, r.abdullaeva) sovetlarning ko‘zbo‘yamachilik, ulug‘ millatchilik va shovinistik siyosati mohiyatini anglab yetmadilar. natijada respublikadagi ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy vaziyat yomonlashib, ziddiyatli tus oldi. shunday murakkab ijtimoiy, siyosiy vaziyatda respublikada keng munozaraga sabab bo‘lgan muammolardan biri o‘zbek tiliga davlat tili maqomini berish masalasi bo‘ldi. ma’lumki, shaxsga sig‘inish, turg‘unlik yillarida o‘zbek tilinining mavqei qo‘llanish doirasi juda ham torayib ketdi. o‘zbek tili davlat idoralarida ham, majlislar, yig‘lishlarda ham deyarli ishlatilmay deyarli qo‘yildi. …

5 / 18

imoiy siyosiy vaziyat keskinlashib, millatlararo nizolar, iqtisodiy muammolar yuzaga kela boshladi. ana shunday muammolardan biri, shubhasiz paxta monokulturasi va uning oqibatlari bo‘ldi. respublikada hamon paxta monokulturasi va uning salbiy oqibatlari natijasida kelib chiqqan og‘ir vaziyat davom etdi. mazkur salbiy voqealar bilan bog‘liq bo‘lgan jarayonlar natijasida ko‘pgina rahbarlar va oddiy fuqarolar jabr ko‘rdilar. ya’ni “paxta ishi”, “o‘zbeklar ishi” va ular bilan bog‘liq ayanchli holat yanada kuchaydi. sovet tuzumi va u bilan bog‘liq markaz rahbarligida o‘zbekistonda navbatdagi oshkora qatag‘onlar boshlanib ketdi. "paxta ishi" deb atalgan mash’um siyosat niqobi ostida minglab begunoh kishilar jinoiy javobgarlikka tortildi. markaz ko‘rsatmasiga ko‘ra "paxta ishi" va "o‘zbeklar ishi" deb nomlangan tergovlar olib borildi. gdlyan va ivanovlar guruhi ilg‘or paxtakorlar, davlat boshliqlari, umuman o‘ylab topilgan va bevosita “paxta ishi” bilan bog‘liq minglab kishilarga nisbatan qonunsiz, beshafqat ishlarni boshlab yuboradilar. ularning zo‘ravonligi oqibatida sudlar adolatsiz hukmlar chiqara boshladilar. markazdan yuborilgan gdlyan va ivanov guruhi ming-minglab rahbarlik mahoratini puxta egallagan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"

mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. reja: 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. 2. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” nomli kampaniyalar. 3. aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. orol fojiasi. 4. farg‘ona voqealari. 1989 yil o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘zgarishlar. milliy manfaatlar ustuvorligining o‘sib borishi. 5. i.karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 6. 1991 yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. ajdodlarimizning tabiat bilan bog‘liq an’anaviy odob-axloq qoidalari, milliy an’analari, udum va mar...

This file contains 18 pages in DOCX format (54.5 KB). To download "mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillikka erishish arafasid… DOCX 18 pages Free download Telegram