mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOCX 13 pages 31.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.5 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

3.4.5 mazvu: mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar . reja: 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy xayotidagi inqirozli xolaat, markazning o’zbekistonda amalga oshirgan qotag’on siyosati. 2 aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. 3 orol fojiasi. 4 1989 yil o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o’zgarishlar. 5 milliy manfaatlar ustuvorligining o’sib borishi. 6 i. karimov – o’zbekistonning birinchi prezidenti. 7 mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy axamiyati. tayanch so’z va iboralar: fan-texnika inqilobi. intensiv va ekstensiv yo’l. turg’unlik holati. «qayta qurish». oshkoralik. «kadrlar to’dasi». «paxtaishi». milliy qadriyatlarning toptalishi. norasmiy tashkilotlar. farg’ona fojiasi. davlat tili haqida qonun o’zbekistonda prezident lavozimi. «mustaqillik deklaratsiyasi».mustaqil davlatlar ittifoqini tuzish masalasi. fhdq, uning bostirilishi. sssr da turg’unlik holatining vujudga kelishi. turg’unlik sabablari xx asrning 70-80 yillarida sssrda iqtisodiyotning rivojlanish sura’ti tobora pasayib, sarf-xarajatlari ortib bordi. mavjud imkoniyatlarni hisobga olmasdan ishlab chiqilgan ijtimoiy, oziq-ovqat, agrar, energetika, ekologiya va boshqa sohalardagi dasturlar samara bermadi, iqtisodiy ziddiyatlarni chuqurlashtirib yubordi. jahonning taraqqiy …

2 / 13

ishlab chiqarishda ishlovchilar soni qisqarib, xizmat ko’rsatish sohasida, tibbiyot, ta’lim, ilmiy faoliyatda band bo’lganlar soni oshib bordi. axborot texnikasi tibbiyot, fan, ta’lim va boshqa xizmat ko’rsatish sohalarida keng qo’llanila bordi. inson texnik, mexanik va og’ir jismoniy ishlarni bajarishdan ozod bo’lib, o’zini mazmunli, ijodiy ishlarga bag’ishladi. pirovardida turmush saviyasi tobora yaxshilanib bordi. sovet davlatida esa ilmiy-texnika inqilobidan foydalanish etarli darajada yo’lga qo’yilmadi. iqtisodiyot ekstensiv yo’lda, tobora ko’p qo’shimcha mehnat va moddiy resurslarni ishlab chiqarishga jalb etish yo’lida debsinayotgan edi. mamlakat katta tabiiy resurslarga ega bo’lsada, xo’jaliklar ularning etishmovchiligiga duch keldi. ko’pgina mamlakatlar fan-texnika inqilobi tufayli xalq turmushida jiddiy ijobiy burilishga erishgan bir paytda sssr bu jarayondan orqada qolib ketdi. ishlab chiqarish texnologiyasi eskirgan, mahsulotlarning sifati past, ular sotilmasdan omborlarda to’planib qolayotgan edi. ma’muriy-buyruqbozlik tizimi, iqtisodiyotga partiyaviy rahbarlik va uning mafkuralashtirilishi iqtisodiyotni isloh qilish yo’lidagi urinishlarni yo’qqa chiqarar edi. ijtimoiy ehtiyojlarga mablag’ ajratishda qoldiq printsipi va taqsimotda tekischilik hukmron edi. bular aholining …

3 / 13

hukmron bo’lib, ular xo’jalik xodimlarining har bir qadamini nazorat qilib, tashabbuskorlikni bo’g’ar edi. oddiy korxonadan tumangacha, viloyatdan respublikagacha, respublikadan markazgacha haqiqiy ahvolni bo’yab ko’rsatish, barcha darajadagi rahbarlarni maqtash, ular nomiga hamdu-sanolar o’qish rasm bo’lib qolgan edi. oqibatda dunyoda eng kuchli ikki davlatdan biri, deb hisoblanib kelingan sobiq sssr turg’unlik holatiga uchradi. kpss markaziy qo’mitasining 1985 yil aprelda bo’lgan plenumi noxush tendentsiyalar yig’ilib, sssr inqiroz oldi vaziyatga tushib qolganligini ilk bor etirof etdi. mazkur plenum jamiyatni «qayta qurish» orqali iqtisodiyotni ko’tarish, xalqning turmushini yaxshilash siyosatini belgiladi. 1985 –1986 yillarda markazdagi rahbariyat tomonidan jiddiy o’zgarishlar qilish zarurligi anglandi. biroq ahvolning nihoyatda murakkabligi hali to’la idrok etilmagan edi. markazdagi rahbarlar hamon sotsializm «afzallik»laridan foydalanib, jamiyatni «qayta qurish»ga, sotsializmni yaxshilashga umid bog’lar edi. ammo ular mamlakatni sotsializmning o’zi, u yaratgan totalitar siyosiy, iqtisodiy tuzum inqirozga olib kelganligini payqamagan edi. 1987 yildagi mavjud siyosiy tuzumni va iqtisodiyotga partiyaviy rahbarlikni saqlab qolgan holda xo’jalik mexanizmini isloh …

4 / 13

. «qayta qurish» siyosativa uning barbod bo’lishi «qayta qurish» siyosati davrida iqtisodiyotda juda kuchli buzilishlar ro’y berdi. markaz «qayta qurish»ning ilmiy va nazariy jihatdan puxta va aniqravshan dasturini ishlab chiqolmadi. iqtisodiy siyosat puxta o’ylab ko’rilmagan sinov va eksprimentlarga asoslangan edi. mamlakat sinovlar va xatolar bilan siljib bordi. mamlakat imkoniyatlarini hisobga olmasdan xalq xo’jaligining barcha sohalarini bir vaqtning o’zida rivojlantirishdan iborat noto’g’ri yo’l tutildi. «bu hol,-deb yozadi i.karimov o’zining «o’zbekiston – bozor munosabatlariga o’tishning o’ziga xos yo’li» asarida, -pirovard natijada,cheklangan mablag’larning parokanda bo’lib ketishiga, moliya va ta’minot tizimining batamom izdan chiqishiga olib keldi, inqirozni chuqurlashtirdi». sobiq sovet rahbariyati mamlakatni tanglikdan, inqirozdan chiqarish uchun ma’muriy-buyruqbozlik tizimidan, hamma resurslarni markazlashtirilgan tarzda rejalashtirish asosida boshqarish va taqsimlash yo’lidan tartibga solinadigan bozor iqtisodiyotiga o’tish kerakligini o’z vaqtida payqamadi, juda kech tushundi. 1990 yilga kelganda bozor iqtisodiyotiga o’tish zaruriyati anglandi, dasturlar tuzildi, qarorlar qabul qilindi. biroq vaqt boy berilgan edi. iqtisodiyot batamom barbod bo’lgan, moliyaviy va …

5 / 13

ko’plab kadrlar yuborildi. «kadrlar to’dasi» deb nom olgan 400 ga yaqin kelgindilar o’zbekistonni o’z bilganlaricha boshqara boshladilar. o’zbekiston kompartiyasi va respublika ministrlar soveti amalda ular tomonidan boshqarildi. birinchi lavozimda o’tirgan mahalliy kadrlar ularning qo’lida qo’g’irchoq bo’lib qoldi. o’zbe kiston kompartiyasi markazqo’mida moskva vakillari - mogilnichenko, bessarabov, ponomaryov uya qurib olgan edi. o’sha yillarda tez-tez bo’lib turadigan plenumlar va yig’ilishlarda qilingan barcha ma’ruzalarni ponomaryov va o’zbekistonda doimiy ishlash uchun yuborilgan «kadrlar desanti»ning boshliqlari- anishev, ogarek, satin va ularning hamtovoqlari tahrir qilardilar. o’zbekiston kompartiyasi mqning birinchi kotibi i.usmonxo’jaev esa minbarga chiqib tayyor narsalarni o’qir edi. minbardan bilib-bilmay aytilgan gaplar qanchadan-qancha kommunistlar va rahbarlarning sha’ni, qadr- iymatini oyoq osti qilardi, hayotini buzardi. o’zkp markaziy qo’mitasida «pinxona kabinet» tashkil topdi. ushbu «kabinet» kuch ishlatish, tuhmatlar uyushtirish yo’li bilan xodimlarni badnom qilish, respublikaga mutlaqo aloqasi bo’lmagan avantyuristik qarorlarni tiqishtirish bilan shug’ullandi. o’zbekistonda faoliyat ko’rsatayotgan «pinxona kabinet» va «kadrlar desanti»ning tashkilotchisi kpss mqning kotibi e.k.ligachyov edi. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"

3.4.5 mazvu: mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar . reja: 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy xayotidagi inqirozli xolaat, markazning o’zbekistonda amalga oshirgan qotag’on siyosati. 2 aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. 3 orol fojiasi. 4 1989 yil o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o’zgarishlar. 5 milliy manfaatlar ustuvorligining o’sib borishi. 6 i. karimov – o’zbekistonning birinchi prezidenti. 7 mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy axamiyati. tayanch so’z va iboralar: fan-texnika inqilobi. intensiv va ekstensiv yo’l. turg’unlik holati. «qayta qurish». oshkoralik. «kadrlar to’dasi». «paxtaishi». milliy qadriyatlarning toptalishi. norasmiy tashkilotlar. farg’ona fojiasi. davlat...

This file contains 13 pages in DOCX format (31.5 KB). To download "mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillikka erishish arafasid… DOCX 13 pages Free download Telegram