электр майдони. электр майдон кучланганлиги, суперпозиция принципи, электр диполи

DOC 135.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403877573_48332.doc q f е = 1 2 1 2 1 2 2 3 2 1 2 ] [ ] [ ] [ - - - - = = = t l m t l m mlt q f e 2 0 r q q f × = 2 0 r q q f e = = r r r q e × = 2 n q q q ,........ , 2 1 n f f f ,........ , 2 1 n f f f f + + + = ........ 2 1 0 0 2 0 1 0 .. .......... q f q f q f q f e n + + = = n q q q ,........ , 2 1 n e e e ,........ , 2 1 n e e e e + + + = ........ 2 1 . 2 1 ; 2 1 + = …
2
узаро таъсири дастлаб бутун олам тортишиш конуни билан расмий ухшашлик асосида тушунтириларди. бунда электр кучлар хам, бутун олам тортишиш кучлари хам оралик фазонинг хеч кандай иштирокисиз «узокдан таъсирлашиш» дан иборат деб олинарди. хакикатда эса зарядлар атроф фазода (тортишувчи массалар каби) кандайдир физик узгаришлар юзага келтиради, бу узгаришларни аввало текширилаётган зарядлардан бирор масофа жойлаштирилган хар кандай бошка зарядга кучлар таъсир килишидан билиш мумкин. бу узгаришларнинг табиатини куриб чикишга хозирча киришмасдан туриб, биз тинч турган зарядларни ураб олган фазода электрстатик майдон вужудга келади деймиз. масалан, иккита заряд узаро куйидагича таъсирлашади: зарядларнинг хар бири уз атрофидаги фазода майдон хосил килади ва бу майдон иккинчи зарядга маълум куч билан таъсир килади. электростатик майдон материянинг махсус туридир: у оркали бир электрланган жисмнинг таъсири бошка жисмларга узатилади. майдоннинг хоссалари майдоннинг зарядларга таъсир этувчи кучлари буйсинадиган конуниятлар асосида урганилади. хар бир заряд атроф фазода электростатик майдон хосил килишини юкорида курсатиб утган эдик. майдон хусусиятларини урганиш учун бу …
3
билдиради. бу нисбатан электростатик майдон кучланганлиги деб аталувчи физик катталикни ифодалайди е билан белгиланади: (1) агар бу формулада q=+1деб олсак, у холда е катталик ва йуналиш жихатдан f куч билан бир хил булади. шундай килиб, бирор нуктадаги электрстатик майдон кучланганлиги сон жихатдан шу нуктага жойлаштирилган мусбат заряд бирлигига таъсир этувчи кучга тенг ваш у куч билан бир хил йуналган физик катталикдир. бу таърифдан кучланганлик вектор катталик эканлигикелиб чикади. кучланганлик бирлиги учун шундай нуктанинг кучланганлиги олинадики, бу нуктада бирлик зарядга бирлик куч таъсир этади. демак, cgse системада кучланганлик бирлиги килиб бир электростатик бирлик зарядга биргина куч таъсирн этадиган нуктадаги кучланганлик олинади. кучланганликнинг бу системадаги улчамлигини (1) формуладан аниклаймиз. (2) мисол тарикасида баъзи бир мухим хусусий холлар учун электростатик майдон кучланганлигини хисоблаймиз. 1. н у к т а в и й з а р я д м а й д о н и н и н г к у ч л а …
4
а жойлаштирилган q0 зарядга таъсир этувчи f куч хар бир алохида заряд томонидан хосил килинган кучларнинг геометрик йигиндисига тенг, яъни эканлигидан келиб чикади. бу тенгликдан f кучнинг q0 зарядга нисбати билан улчанадиган кучланганлик ифодага тенг эканлиги келиб чикади. унг томонда турган хадлар зарядлар вужудга келтирган кучланганликлардир. демак, (4) 2. д и п о л ь м а й д о н и н и н г к у ч л а н г а н л и г и . диполь деб карама-карши ишорали иккита тенг зарядлар мажмуига айтилади. бу зарядлар орасидаги t масофа улардан майдон кучланганлиги аникланаётган нукталаргача булган масофаларга нисбатан кичик булади. диполь укидаги электростатик майдон кучланганлигини аниклаймиз, бунинг учун укда ихтиёрий а нуктани оламиз (2-расм). а нуктанинг +q ва –q зарядлардан узоклигини мос равишда r+ ва r- билан белгилаймиз, а нуктадан дипольнинг урта нуктасигача булган масофани r билан белгилаймиз, у холда: с +q а -q · х …
5
шлари 3- расмда курсатилган. натижавий кучланганлик вектори е= е+ ва е- 3-расм куринишича, катталик жихатдан: ёки га тенг булади. в нуктадан диполнинг уртасигача булган масофани r билан белгилаймиз, у холда l<<r булганидан, такрибан ва охирги формула куйидаги куринишда ёзилади: нихоят, бу формулани диполь моменти оркали ифодаласак: (6) (5) ва (6) формулаларини таккослаб, диполь майдонининг кучланганлиги хар иккала холда диполь моменти р га пропорционал ва диполгача булган r масофанинг кубига тескари пропорционал эканлигини курамиз. юкоридаги мисолларнинг курсатишича, натижавий кучланганликни аниклаш учун электр системани ташкил килган нуктавий зарядлар вужудга келтирган кучланганликларнинг геометрик йигиндисини олиш керак экан. бирок куп холларда систесмани нуктавий зарядларнинг мажмуи сифатида караб олиб борилган хисоблашлар гоят мураккаб булади ёки бундай хисоблашларни умуман бажариб булмайди; шунинг учун куп масалаларда кучланганлик баъзи бир ёрдамчи усуллар ёрдамида аникланади. бу усуллар хакида куйида гапирамиз. диполь майдонининг кучланганлиги формуласи (5) дан фойдаланиб, битта тугри чизик буйлаб, уз улчовларига нисбатан катта r масофада жойлашган иккита …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "электр майдони. электр майдон кучланганлиги, суперпозиция принципи, электр диполи"

1403877573_48332.doc q f е = 1 2 1 2 1 2 2 3 2 1 2 ] [ ] [ ] [ - - - - = = = t l m t l m mlt q f e 2 0 r q q f × = 2 0 r q q f e = = r r r q e × = 2 n q q q ,........ , 2 1 n f f f ,........ , 2 1 n f f f f + + + = ........ 2 1 0 0 2 0 1 0 .. .......... q f q f q f q f e n + + = = n q q q ,........ , …

DOC format, 135.5 KB. To download "электр майдони. электр майдон кучланганлиги, суперпозиция принципи, электр диполи", click the Telegram button on the left.